İmmün yetmezlikli hastalarda intestinal protozoonların tanısı

Engin ARAZ, Levent GÖRENEK, Can Polat EYİGÜN, Ali ACAR, Ömer COŞKUN, Asım ÜLÇAY

Özet

Bu çalışmayla ishal şikayeti olan immün yetmezlikli hastalarda, gastroenterit etkeni olabilecek bağırsak protozoonlarının tespiti için hangi laboratuar yöntemlerinden yararlanılması gerektiğini belirlemeye çalıştık. İmmün yetmezliği olup 10 günden uzun süren ishali olan 36 hasta ile immün yetmezlikli ishali olmayan 44 hasta çalışmaya dahil edildi. Alınan dışkı örneklerinde konvansiyonel yöntemler; nativ-lugol (NL), trikrom, modifiye asit fast (MAF), serolojik yöntemler; Enzyme Linked Immunosorbent Assay (ELISA), Direkt Floresan Antikor (DFA) ve moleküler yöntem; Polimerize zincir reaksiyonu (PZR), kullanılarak çalışma yapıldı. Çalışmamızın sonucunda, Giardia intestinalis, Cryptosporidium parvum, Blastocystis hominis ve Entamoeba histolytica gibi protozoonların immun yetmezlikli hastalarda uzamış ishallerin sorumlusu olabileceğini tespit ettik. Tanıda NL yöntemi ile dışkıda etken saptanamamış ise, Cryptosporidium spp.'nin tanısı için DFA veya MAF; E. histolytica'nın tanısı için ELISA veya trikrom boyama yöntemlerinin kullanılmasının uygun olacağı, G. intestinalis tanısında basit ve ucuz olan NL yönteminin tanıda yeterli olacağını serolojik ve moleküler yöntemlere ihtiyaç olmayacağı sonucuna varıldı. İmmün yetmezlikli hastalarda nötropeninin, bağırsak protozoon enfeksiyonlarının görülme sıklığının arttırmadığı ayrıca immün yetmezlikli olgularımızda steroid tedavisi verilmesinin, bu hastalıklar açısından bir risk faktörü oluşturmayacağı tespit edildi.

Abstract

In our study, we tried to detect gastroenteritis causing intestinal protozoa in patients with immune deficiency and who suffered from diarrhea. We also tried to determine which laboratory methods should be used in detecting intestinal protozoon in these patients. Thirty-six immune deficient patients who had had diarrhea for more than 10 days and 44 immune deficient patients without diarrhea were included in the study. In stool samples taken from all cases, intestinal protozoa were detected using the conventional diagnostic methods including direct wet mount, trichrome and modified acid fast staining as well as serologic diagnostic methods such as ELISA, direct fluorescent antibody (DFA)] and the molecular method of polymerized chain reaction. In our study, we found that intestinal protozoan such as G. intestinalis; C. parvum, B. hominis and E. histolytica could be responsible for the long term diarrhea in patients with immune deficiency. If a pathogen is not detected in the feces by native Lugol (NL), DFA and MAF are suitable techniques for Cryptosporidium spp while ELISA or trichrome staining are suitable methods for E. histolytica. It was concluded in the study that the simple and inexpensive NL method is sufficient in the diagnosis of G. intestinalis and serological or molecular methods are unnecessary. Neutropenia in patients with immune deficiency did not enhance the frequent occurrence of intestinal protozoan infections; and also, in the cases with immune deficiency, it was found that the administration of steroid treatment was not a risk factor in intestinal protozoan disease.