Apicomplexan protozoonlara model olarak plasmodıum spp.'nin eritrosit invazyonunun moleküler temelleri

The molecular mechanisms of erythrocyte ınvasion of plasmodium spp. as a model organism of apicomplexan protozoa

Özet

Apikompleksan protozoonlar tıp ve tarım alanında önemli patojenlerin bulunduğu protozoon şubesi içinde yer almaktadırlar. Bu protozoonların apeksinde hücre invazyonu ve hücre içinde gelişmede önemli olan rhoptiri, mikronem, conoid, apikal polar ring, dens granüller ve apikoplasttan ibaret tepe kompleksi organelleri bulunur. İnsan sağlığını direkt ve indirekt olarak olumsuz etkileyen önemli apikompleksan parazitler arasında Plsamodium spp, Toxoplasma gondii, Cryptosporodium, Eimeria, Babesia ve Theileria sayılabilir. Apikompleksan parazitler substrata bağlı (substrat-dependent) kayma hareketi vasıtasıyla hareket ederler ve konak hücreye aktif olarak girerler. Bu parazitlerde kayma hareketi ve konak hücre invazyonu, aktomiyosin-based system (Glydeosome) vasıtasıyla ortaya çıkar. Bu gücü ortaya çıkaran motor (myosin-motor), benzersiz bir çift membran tabakası olan plazma membranı (parazit plazma membranı, plazmalemma) ve iç membran kompleksi (inner membran kompleks, IMC) arasına gömülmüştür. Benzersiz aktomyosin motor, hem konak hücre invazyonunu hemde apikompleksan invaziv dönemin hareketini güçlendirir. Hücre invazyonunda esas olan sitoplazmik motor, transmembran köprüler ve yüzey ligantları başlıca apikompleksan patojenler arasında muhafazalı (conserved) durumundadır. Bu derleme'de, apikopleksan parazitlere bir model organizma olarak plasmodial merozoitlerin eritrositlere invazyonu ayrıntılı olarak gözden geçirilmiştir.

Abstract

Apicomplexan protozoa are a phylum of parazites that includes medically and agriculturally important pathogens. They are named for their cell apex which contains a number of organelles (rhoptri, micronemes, conoid, apical polar ring, dense granules and apicoplast), important for their invasion and development within host cells. Among important apicomplexan parasites that affect human health directly or indirectly are Plasmodium spp., Toxoplasma gondii, Cryptosporodium, Eimeria, Babesia, and Theileria. Apicomplexan parasites move and actively enter host cells by substrate-dependent gliding motility. In these parasites, gliding motility and host cell invasion are driven by an actomyosin-based system (Glydeosome). A gliding motor machinery is embeded between the plasma membrane and inner membrane complex (IMC), a unique double membrane layer. A unique actomyosin motor powers both host cell invasion and locomotion of apicomplexan invasive stage. The cytoplasmic motor, a transmembrane bridge, and surface ligants essential for cell invasion are conserved among the main apicomplexan pathogens. In this review, erythrocytet invasion of Plasmodial merozit, which is a model organism of apicomplexan parasites, has been reviewed in detail.