Avrupalı Fas ve Avrupalı Türkiye: Avrupa Ekonomik Topluluğu Yolunda İki Kimlik Oluşumu Durumu

European Morocco and European Turkey: Two Identity Construction Cases on the Path to the EEC

Özet

Bu çalışma Fas’ın ve Türkiye’nin 1987 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)’na tam üyelik başvuru süreçlerini kimlik perspektifinden incelemektedir. Fas’ın ve Türkiye’nin AET’na tam üye olabilmek için göstermeleri gereken Avrupalılık kimliği, bu bağlamda, postyapısalcı yaklaşımın içinde barındırdığı postkolonyalizm ve modernizm teorileri temelinde, o dönemki iki ülke liderlerinin söylemleri temelinde incelenmiştir. Bu noktada Fas’ın Avrupalılığı Fransız sömürgeciliği temelinde boy gösterirken Türkiye’nin Avrupalılığı ise modernleşme çerçevesinde şekillenmiştir. Çalışmanın literatür için önemi ise bu iki ülkenin Avrupa’yı bu süreçlerde farklı nedenlerle “diğer” olarak görmesine rağmen AET başvuru sürecinde milli kimliklerine Avrupalılığı eklemeye çalıştıklarını göstermelerinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda ülkesindeki Avrupa simgesi Fransız sömürgeciliğine karşı direnen Fas ve Cumhuriyetin 1923 yılında ilanından önce milli bütünlüğü Müttefik Devletler tarafından tehdit altına alınan Türkiye kendilerini AET’na üye yapmak adına Avrupalı olduklarını iddia etmişlerdir ve bunu göstermeye çalışmışlardır. Makale bu bağlamda Türkiye ve Fas tarafından bir zamanlar “diğer” olarak kabul edilen Avrupa’nın AET’na tam üye olma yolunda Fas’ın ve Türkiye’nin ulusal kimliklerine dönemin liderleri tarafından nasıl eklenmeye çalışıldığını ortaya koymaktadır.

Abstract

This article analyzes Morocco’s and Turkey’s full membership applicationprocesses to the European Economic Community (EEC) in 1987 from an identityperspective. The construction of both Morocco’s and Turkey’s European-ness areexplored alongside aspects of postcolonial and modernization theories rooted inthe poststructuralist approach by taking official discourses of the political leaders inthe two states at the time of application into account. In the conventional narrativesof the establishment of their modern states, Morocco perceived Europe as its otherdue to the history of European colonialism, whereas Turkey perceived Europe asits other considering it a threat to its national unity prior to the establishment of theRepublic in 1923. In spite of this, two states tried to add European-ness into theirnational identities through their application to the EEC in 1987. In this way, Moroccoand Turkey aimed at demonstrating not why European but how much Europeanthey were. In Morocco’s case, an obligation for demonstrating one’s Europeannessis explained through the lens of postcolonial theory, and in Turkey’s case, themodernization paradigm is applied. Departing from these theoretical standpoints,the study focuses on official European-ness discourses by Moroccan and Turkishleaders, which had taken place as dynamic processes. In this respect, the articleunravels how Europe and European-ness that was once regarded as the other byTurkey and Morocco were tried to be included into Moroccan and Turkish nationalidentities on the path to become a full member to the EEC.