Neotectonic characteristics and seismicity of the Reşadiye Peninsula and surrounding area, Southwest Anatolia

Reşadiye yarımadası ile çevresinin neotektonik özellikleri ve depremselliği, Güneybatı Anadolu

Özet

Tektonik gelişimi KB-GD, KD-GB ve D-B doğrultulu faylar tarafından kontrol edilen güneybatı Anadolu'daki en önemli morfolojik ve yapısal unsurlar, KB-gidişli Datça Grabeni, D-B doğrultulu Reşadiye Yükselimi, Gökova Grabeni ve Hisarönü Grabeni'dir. Temelini Likya Napları'nın oluşturduğu Reşadiye Yarımadası'nın orta kesiminde yer alan Datça Grabeni, Erken Pliyosende KB-gidişli güney kenarfayı kontrolünde yarı-graben olarak gelişmeye başlamıştır. Graben, geç Pliyosen'e (geç Piyasensiyen) kadar sığ denizle bağlantılı lagün-akarsu ortamında gelişimini sürdürmüştür. Erken Kuvaternerde K-G doğrultulu genişlemeye bağlı olarak gelişmeye başlayan Gökova Grabeni ve Hisarönü Grabeni, Datça Grabeni'nin gelişimini sonlandırmıştır. Yaklaşık 120 km uzunluğunda olan Gökova Grabeni batıya doğru 5 km genişlikten yaklaşık 30 km genişliğe ulaşır ve en batı ucunda aktif Yali ve Nisyros volkanik merkezleri yer alır. Grabenin güney kenarını sınırlayan yaklaşık D-B gidişli kenar fayları ve Hisarönü Grabeni'nin kuzey kenar fayları Datça Grabeni'nin geç Pliyosen yaşlı çökellerini keser ve Reşadiye Yükselimi bu iki graben arasında yükselir. Bu durum Gökova ve Hisarönü Grabenlerinin erken Kuvaternerde gelişmeye başladığının önemli bir kanıtıdır.Bölge, güneydoğu Ege Denizi'nin sismik aktivitesi en yüksek olan yerlerinden biridir. Tarihsel ve aletsel dönemlerdeki kayıtlar, bölgede şiddeti X, büyüklüğü (Ms) 7,7'ye ulaşan depremlerin ve tsunamilerin varlığını göstermektedir. Bölgede 2000-2006yılları arasında meydana gelen depremlerin (Ms^-4) odak derinlikleri ve fay düzlemi çözümleri incelendiğinde sığ depremlerin D-B doğrultulu normal fay, derin odaklı depremlerin ise oblik karakterli fay düzlemleriyle ilişkili olduğu görülmektedir. D-B doğrultulu normalfaylarla ilişkili sığ depremlerin Gökova Körfezi ortalarında ve kuzeyinde yoğunlaşması Gökova Grabeni'nin orta kesimlerinin ve kuzey kenarının da halen aktif olduğunun önemli bir kanıtıdır. Reşadiye Yarımad'ası'nın güneyinde ve GB'sında yoğunlaşan derin odaklı depremler ise kuzeye dalan Ege yitim zonundaki hareketlerden kaynaklanmalıdır. Tarihsel dönemdeki depremler ve bölgedeki sismik aktiviteler göz önüne alındığında bölgede tsunami üretecek büyüklükteki depremlerin olma olasılığının oldukça yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract

The NW-trending Datça Graben, E-W trending Reşadiye Horst, Gökova and Hisarönü Grabens are the most important morphologic and structural units of the Southwest Anatolia on which, tectonic evolution was controlled by NW-SE, NE-SW and E-W trending faults. The Datça Graben has been started to develop as a half graben on the Lycean Nappes of the central part of the Reşadiye Peninsula under the control of NW-trending southern marginal fault during early Pliocene. Lagoonal-fluvial environment connected with shallow marine has evolved its evolution as a graben till late Pliocene (late Piacenzian). E-W trending Gökova Graben and Hisarönü Graben, started to develop under the effect of N-S directed extension, ends the development of the Datça Graben. The Gökova Graben is about 140 km long and enlarges from about 5 km to 30 km westward, and active Yali andNisyros volcanic centers are located at the western tip of the peninsula. E-W trending southern marginal faults of this graben and northern marginal faults of the Hisarönü Graben cut the late Pliocene deposits of Datça Graben, forming Reşadiye Horst between these two grabens. This is an important evidence for the development of Gökova and Hisarönü Grabens starting from early Quaternary.This region is one of the seismically active regions of the southeast Aegean Sea. The records of historic and instrumental period shows the presence of the strong earthquakes with magnitudes of 7.7 (Ms) and intensity of X, and the effect of important tsunamies in the region. Based on the focal depth and fault plane solutions of the earthquakes (Ms>4) occurred in the region between 2000-2006, it is observed that shallow earthquakes associate with E-W trending normal fault planes, where as the deep earthquakes associate with oblique to strike-slip fault planes. The concentration of earthquake epicenters in the central and northern part of Gulf of Gökova is an important evidence for the seismic activity of the central part and northern margin of the Gökova Graben. However, the increase in the density of deep focused earthquakes at the south and SW of Reşadiye Peninsula must be related with northward subduction along the Aegean trench. Based on the earthquakes of the historic period and seismic activity of the region, we can conclude that the seismic risk and tsunami probability of the region is still very high.