Bazı bitkisel uçucu yağların biyoherbisidal etkileri

Özet

Bu çalışmada, bitkisel uçucu yağların farklı bitkilerin çimlenme ve fide gelişimine olan inhibitor etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, Tokat yöresinden toplanan 5 bitkiye ait (Artemisia vulgaris L., Mentha spicata L. subsp. spicata, Ocimum basilicum L., Salvia officinalis L. ve Thymbra spicata L. subsp. spicata) yaprak ve çiçek materyalinden uçucu yağlar ekstrakt edilmiştir. Elde edilen uçucu yağların biyoherbisidal etkileri petri kaplarında pelin (Artemisia vulgaris L.), domuz pıtrağı (Xanthium strumarium L.), yonca (Medicago sativa L.) ve İngiliz çimi (Lolium perenne L.) tohumlarına karşı 5 ayrı konsantrasyonda (0-kontrol, 2, 5, 10 ve 20- $mu$ l/ petri) test edilmiştir. Denemede kullanılan tüm uçucu yağlar test bitkilerine ait tohumların çimlenmesi ve fide gelişimi üzerinde yüksek oranda engelleyici bulunmuşlardır. Uçucu yağ miktarındaki artışa bağlı olarak çimlenme ve fide gelişimine olan olumsuz etki de artmıştır. T spicata ve M. spicata uçucu yağları tohumların çimlenmesi ve fide gelişimi üzerine en yüksek düzeyde inhibitor (engelleyici) etki gösterirken, S. officinalis uçucu yağının engelleyici etkisi en düşük düzeyde bulunmuştur. Ancak, S. officinalis uçucu yağı diğer uçucu yağ uygulamalarından farklı olarak fidelerde kısalma yanında kalınlaşmaya da neden olmuştur. A. vulgaris uçucu yağı uygulamalarında da benzer simptomlar saptanmıştır. Uçucu yağların engelleyici etkilerinde test bitkilerine göre de farklılıklar belirlenmiştir. Diğer bitkilerle karşılaştırıldığında ingiliz çimi kullanılan uçucu yağlara daha hassas, pıtrak ise daha dirençli olarak bulunmuşlardır.

Abstract

In this study the inhibitory effects of plant essential oils on seed germination and on seedling growth of different plant species were investigated. Essential oils were extracted from the leaves and flowers of five different plant species (Artemisia vulgaris L., Mentha spicata L. subsp. spicata, Ocimum basilicum L., Salvia officinalis L. and Thymbra spicata L. subsp. spicata) collected from Tokat region of Turkey. Bioherbicidal activities of essential oils were assayed in five concentrations (0-control, 2, 5, 10 and 20- $mu$ l/petri dish) in petri dishes against seeds of mugwort (Artemisia vulgaris L.), common cockleburr (Xanthium strumarium L.), alfalfa (Medicago sativa L.), and perennial ryegrass (Lolium perenne L.). All essential oils used in the experiments were highly phytotoxic on seed germination and seedling growth of the tested plants. With increasing essential oil concentration the inhibitory effects on seed germinations and seedling growth increased. T. spicata and M. spicata essential oils possessed the highest inhibitory effect on seed germination and seedling growth, whereas S. officinalis essential oil had the least inhibitoryeffect. In S. officinalis essential oil treatments, seedlings, were shortened and thickened compared to the other treatments. Similar symptoms were observed for A. vulgaris essential oil treatments. Inhibitory effects of essential oils also showed differences according to tested species. Perennial ryegrass was most susceptible, and common cocklebur was most resistant to the essential oils than the other weed species used in this study.