Dergiler / Türkiye Halk Sağlığı Dergisi / 2013 / Cilt: 11 - Sayı: 2
"Gönüllülük" kan merkezlerine başvuruda fark yaratır mı? Ankara'da seçilmiş kan merkezleri başvuruları üzerinden bir değerlendirme
- Sayfa
- 86–95
- DOI
- —
Özet
Amaç: Ankara'da bir üniversite hastanesinin kan merkezinde ve Kızılay'a bağlı bazı merkezlerdeyapılmış olan bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Amaçlardan ilki kan bağışındabulunanların sosyo-demografik özelliklerinin, kan bağışıyla ilgili bilgi ve tutumlarının, onları"gönüllü" olmaya iten motivasyonel sebeplerin belirlenmesidir. İkinci amaç ise bu iki farklıkurumda (üniversite hastanesi ve Kızılay Kan Merkezi) bağış yapan kişiler arasında "gönüllübağışçılık" açısından fark olup olmadığının belirlenmesidir. Yöntem: Araştırmanın verileriAnkara'da bir üniversite hastanesinin kan merkezi ve Kızılay'a bağlı bazı merkezlerde 01-05Ekim 2012 tarihleri arasında toplanmıştır. Bu merkezlere başvuran kişilerde; kan bağışındabulunma, çalışmaya katılmayı kabul etme ve sözlü iletişim kurulabilme şartları aranmıştır.Çalışmaya katılmayı kabul eden 277 kişi araştırma anketini cevaplamıştır. Verilerin analizindeSPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklere ek olarak Ki kare testi, t testi,Fisher'in kesin testi, Mann Whitney U testi ve ANOVA kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların%85.2'si erkektir. Katılımcıların çalışma esnasındaki bağışta bulunma nedenleri arasında en sıkolan akrabalarından/ tanıdıklarından birinin ihtiyacı olmasıdır (%57.0). Katılımcıların %80.9'udaha önce en az bir kez kan bağışında bulunmuştur. Gönüllü olarak kan bağışlayanların yüzdesiKızılay'a bağlı merkezlerde (%93.0) üniversite hastanesine (%7.4) göre daha yüksektir. Sonuç:Halka kan bağışının önemi anlatılmalı, halkın kan bağışı konusundaki yanlış inanışlarıdüzeltilmeli ve akıllardaki soru işaretleri giderilmelidir. Halkı kan bağışında bulunmaya teşvikedebilmek için kampanyalar yapılmalı ve sivil toplum örgütlerinin kan bağışı konusunaeğilmeleri sağlanmalıdır.
Abstract
Aim: This study, conducted in Ankara between October 1-5 at a university hospital blood centerand in Kızılay blood centers has two aims. The first one was to determine the socio-demographiccharacteristics of the blood donors, their knowledge and attitudes regarding blood donation andtheir motivations . The second aim was to determine whether there was a difference involuntary donations between the two institutions. Materials and Methods: Data were collectedbetween October 1-5 at a university hospital's blood center and two of Kızılay's blood centers inAnkara. Inclusion criteria consisted of blood donation, verbal consent to participate in the studyand verbal communication. Two hundred and seventy-seven blood donors agreed to participatein the study and completed the study questionnaire. Statistical analysis was performed by SPSS16.0. Descriptive analysis, Chi-square test, Fisher's exact test, t test, Mann Whitney U test andANOVA were used. Results: Eighty-five point two percent of the participants were male. Themost common reason for blood donation at the time of the study was the need of arelative/friend (57.0%). Eighty point nine percent of the participants had donated bloodpreviously. The percentage of those donating blood on a voluntary basis was higher at Kızılayblood centers (93.0%) than at the university hospital (7.4%). Conclusion: The importance ofblood donation should be promoted and the wrong beliefs among the community about blooddonation should be corrected. Campaigns encouraging people to donate blood should beorganized and non-governmental organizations should be provided to deal with blood donation.