Hemiplejik hastalarda disfajinin klinik risk belirteçleri ile değerlendirilmesi

Özet

Disfaji, inme sonrası rehabilitasyon maliyetini artıran, mortalite ve morbiditeye neden olan önemli bir komplikasyondur. Serebrovasküler olay sonrası rehabilitasyon programına alınan hastalar fizik ve nörolojik muayene sonrasında tanımlanan 6 adet klinik aspirasyon risk belirteçinin (disfoni, disartri, anormal öğürme refleksi, anormal istemli öksürük, yutma sonrası öksürük, yutma sonrası ses değişimi) varlığı yönünden yatak başında değerlendirildi. Hastalarımızın % 47’sinde hiçbir klinik risk belirtecine rastlanmazken, % 30 hastada bir klinik risk belirtecine rastlandı. Hastalarımızın %23’ünde 2 ve/veya daha fazla klinik risk belirtecine rastlandı ve bu hastalar klinik disfajik olarak kabul edilerek konvansiyonel floroskopik yöntem ve modifiye baryumlu yutma grafisi ile değerlendirildi. Radyolojik olarak incelenen hastalardan 19’unda (%90,5) disfaji tespit edilirken, 2 (%9,5) hasta radyolojik olarak normaldi. Disfoni 18 (%95) hastada görüldü ve en sık rastlanan klinik belirteçti. Bunu 17 hasta (%89) ile yutma sonrası öksürük izliyordu. Disfoni+yutma sonrası öksürük en sık karşılaşılan 2’li klinik belirteçti ve 16 (%84) hastada rastlanmıştı. Disfoni+yutma sonrası öksürük+anormal öğürme refleksi ise en sık karşılaşılan 3’lü klinik belirteçti ve 4 (%21) hastada rastlanmıştı. Sonuç olarak, bu klinik kriterlerin kullanılması hangi hastalarda ileri tanısal değerlendirme gerektirdiğinin belirlenmesinde objektif ve güvenilir bir yöntemdir.

Abstract

Dysphagia is an important variable related to increased morbidity, mortality and cost of care for stroke patients. This study assesses a clinical swallowing examination consisting of six clinical predictors of aspiration risk, i.e., dysphonia, dysarthria, abnormal gag reflex, abnormal volitional cough, cough after swallow, voice change after swallow. Of the total stroke patients, 70 of 150 (%47) patients presented with no clinical predictor and 46 of 150 (%30) patients presented with one clinical predictor. Thirty-four patients (%23) presented with two or more clinical predictors of moderate to severe dysphagia and further evaluated with fluoroscopy and modified barium swallow study. Based on the results of fluoroscopic examination; 19 of 21 (%90.5) patients were dysphagic and 2 of 21 (%9.5) patients were normal. The most common clinical predictor was dysphonia (%95). Cough after swallow was seen in 17 patients (%89). Dysphonia and cough after swallow were the most common double combined clinical predictors and seen in 16 (%84) patients. Dysphonia, cough after swallow and abnormal gag reflex were the most common triple combined clinical predictor and seen in 4 (%21) patients. As a result, clinical use of this screening system can objectively and safely determine which patients need further deglutitive evaluation.