Kemik mineral yoğunluğu ile kemik döngüsünün biyokimyasal göstergelerinin ilişkisi

Relationship between bone mineral density and biochemical markers of bone turnover

Hakan NUR, Hüsniye KOÇ, Yalçın POLAT, Sacide ATALAY, Cengiz BAHADIR, Can Bora ÖNDER, Reyhan BAŞAK, Nuriye GÜRER

Özet

Amaç: Osteoporoz; kemik kitlesindeki azalma ve kemik dokusunun mikromimarisinde değişim sonucu kemik kırılganlığı ve kırık riskinde artış olarak tanımlanır. Artmış kemik döngüsünün yol açtığı trabeküler mikromimarideki bozulma, osteoporotik kırıkların patogenezinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçümü ile kemik metabolizmasının biyokimyasal göstergeleri düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dünya Sağlık Örgütü’nün kriterlerine uygun olarak; 23 osteoporotik ve 44 osteopenik postmenopozal, 23 premenopozal hasta alındı. Kemik mineral yoğunluğu dual enerji X-ışını abzorpsiyometri (DEXA) ile omurga (L2-L4) ve femur boynundan ölçüldü ve t skorları belirlendi. Kemik yapım göstergeleri olarak alkalen fosfataz (ALP) ve osteokalsin, kemik yıkım göstergeleri olarak da tartarata dirençli asit fosfataz (TRAP) ve C-Telopeptid (CTX) serum seviyeleri belirlendi.Düşük KMY’si olan hastalarda hem kemik yapım hem de yıkım göstergeleri artmış olarak tespit edildi. Bulgular: Osteoporoz ve osteopeni olan olgularda KMY ile ALP, osteokalsin, TRAP ve CTX seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan zayıf korelasyon tespit edildi. Sonuç: Bulgularımız yüksek kemik döngüsünün düşük kemik yoğunluğu ile birlikteliğini ve kemik döngüsünün biyokimyasal göstergelerinin osteoporozu öngörmede ve izlemede faydalı olabileceğini göstermektedir.

Abstract

Objective: Osteoporosis is a disease defined by decreased bone mass and alteration of microarchitecture which results in increased bone fragility and risk of fracture. The detoriation of trabecular microarchitecture induced by elevated bone turnover plays an important role in the pathogenesis of osteoporotic fractures. This study was designed to evaluate the correlation of bone mineral density measurement and the levels of biochemical markers of bone turnover.Materials and Methods: According to the WHO criteria 23 osteoporotic, 44 osteopenic postmenopausal and 23 premenopausal women were included in this study. Bone mineral density at spine (L2-L4) and femoral neck was measured by dual-energy x-ray absorbtiometry (DEXA) and t scores were obtained. Alkaline phosphatase (ALP) and osteocalcin were measured as markers of bone formation whereas tartrate resistant acid phosphates (TRAP) and C-terminal telopeptide (CTX) were determined as markers of bone resorbtion in the serum. Results: Both bone formation and resorption markers were found to be increased in patients with low bone mineral density. In the patients with osteoporosis and osteopenia, there were weak correlations which were not statistically significant between BMD and ALP, osteocalcin, TRAP and CTX. Conclusion: Our findings demonstrate that high bone turnover is associated with low bone mineral density and biochemical markers of bone turnover may be helpful in the prediction and monitoring of osteoporosis.