Comparison of the results of early and delayed inpatient stroke rehabilitation

İnmeli hastalarda erken ve geç dönemde rehabilitasyon sonuçlarının karşılaştırılması

Özet

Amaç: Bu çalışma ilk defa serebrovasküler olay geçiren inmeli hastalarda, rehabilitasyona başlamak için en uygun zamanı belirlemek ve rehabilitasyon sonrası fonksiyonel sonuçları etkileyen faktörleri araştırmak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: İlk kez inme geçiren 138 hasta, serebrovasküler olay ile inme rehabilitasyona başlama arasında geçen süreye göre 5 gruba ayrıldı. Hastaların motor seviyeleri Brunnstrom skalasıyla, fonksiyonel durumları ise Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (FBÖ) ile yatış ve taburculuk sırasında değerlendirildi. Gruplarımız arasında yaş, cinsiyet, dizabilite, etiyoloji, lezyon yeri, inme şiddeti ve diğer sistemik hastalıklar gibi rehabilitasyon sonuçlarını etkileyebilecek değişkenler açısından fark yoktu. Rehabilitasyon sonuçlarına göre rehabilitasyonun verimliliği [efficiency (Günlük ortalama FBÖdeki artış)] ve etkinliği [effectiveness (gruplarda rehabilitasyon sırasında ulaşılan potansiyel iyileşme oranı)] hesaplanmıştır. Bulgular: Gruplar arasında verimlilik ve etkinlik değerleri yönünden istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmadı. Korelasyon analizlerinde verimlilik değeri, omuz subluksasyonu varlığıyla negatif ilişkiliyken, alt ekstremite Brunnstrom ve etkinlik değerleri ile pozitif ilişkili bulundu. Etkinlik değeri ise verimlilik, başlangıç FBÖ, Brunnstrom el, Brunnstrom üst ekstremite ve Brunnstrom alt ekstremite değerleri ile pozitif korele bulunurken, omuz subluksasyonu ve idrar inkontinansı varlığı ile negatif korelasyon gösterdi. Sonuç: İlk inme sonrasındaki 100 gün içinde, rehabilitasyon programına başlamak rehabilitasyon sonuçlarımızı olumsuz etkilemedi. Bu nedenle inme rehabilitasyonuna geç dönemde başlanmasının da erken rehabilitasyona benzer şekilde etkili olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract

Objective: This study was designed to investigate the best time to start rehabilitation and to identify the predictors of functional outcomes after rehabilitation in patients with stroke after their first cerebrovascular accident. Materials and Methods: A total of 138 stroke patients who had their first stroke were divided into 5 groups according to the time elapsed from the cerebrovascular accident to the onset of rehabilitation (first 20 days, 21-40, 41-60, 61-80, and 81-100 days). Motor status of the patients was evaluated with the Brunnstrom Recovery Scale (BRS) and their functional status was assessed using the Functional Independence Measure (FIM) at admission and discharge. There was no statistically significant difference among the groups in terms of age, gender, localization of the lesion, etiology, and motor and functional status at baseline as well as additional systemic diseases. According to the results of rehabilitation, efficiency (average increase in FIM per day) and effectiveness (proportion of potential improvement achieved during rehabilitation of the groups) were calculated. Results: There was no statistically significant difference among the groups in terms of efficiency and effectiveness. Correlation analysis revealed that efficiency showed negative correlations with shoulder subluxation while efficiency showed a positive correlation with BRS scores of the lower extremities and effectiveness. However, effectiveness showed positive correlations with efficiency, baseline FIM scores, and BRS scores of the hands, arms, and the lower extremities while it was inversely correlated with shoulder subluxation and bladder incontinence. Conclusion: We concluded that starting stroke rehabilitation at any time within the first 100 days following the first stroke did not affect the results of rehabilitation. Therefore, we assume that starting stroke rehabilitation even after a delayed period also seems to be as efficacious as early rehabilitation.