Bir üniversite hastanesinde çalışanhemşirelerde varis sıklığının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma örneği

Evaluation of varicosis prevalence and associated factors among nurses working in a university hospital: A cross-sectional study

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) hemşirelerinin Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Birimi’nde (ÇASAGÜB) yapılan periyodik muayenelerinde tespit edilen varis sıklığını ve ilişkili faktörleri değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel olarak planlanan araştırma EÜTF’de ÇASAGÜB’ün 2015 yılında periyodik muayene yaptığı 1056 hemşirenin kayıtları ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak ÇASAGÜB’ün periyodik muayene formu kullanılmıştır. Bulgular: Tüm hemşirelerde varis sıklığı %37.3’tür. Kadın hemşirelerde erkek hemşirelere göre varis sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir. Tek değişkenli analizlerde varis sıklığı kadrolu çalışanlarda, cerrahi birimlerde, aylık çalışma saati 160 üstü olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, hafta sonu, gece ve icap nöbeti olanlarda anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Çok değişkenli analizlerde aylık çalışma saati 160 üstü olanlarda varis görülme ihtimali, 160 ve altı saat çalışanlara göre 1.65 kat, icap nöbeti ve hafta sonu nöbeti tutanlarda ise 1.81 ve 1.65 kat fazladır. Sonuç: Bu araştırmada çalışma saatlerinin, vardiyalı çalışmanın ve ergonomik koşulların literatürle uyumlu bir şekilde varis riskini arttırdığı gösterilmiştir. Çalışma saatlerinin ve vardiyaların yasal sınırlara göre düzenlenmesi hemşirelerde varis sıklığını azaltacak en önemli önlemlerden biridir.

Abstract

Objective: The aim of the study was to evaluate the varicosis prevalence and related factorsamong Ege University Medical Faculty (EUMF) nurses, as determined in the periodic examinationsconducted by the Employee Health and Safety Unit (EHSU). Method: This cross-sectional studywas carried out with the records of 1056 nurses, from EHSU’s periodic examinations at EUMF in2015. Data were collected using the EHSU periodic examination form. Results: Varicosisprevalence of nurses was 37.3%. Varicosis prevalence of female nurses was significantly higherthan male nurses. In univariate analysis, the prevalence of varicosis was found to be significantlyhigher in nurses who: were tenured, worked at surgical units, worked over 160 monthly hours,worked in shifts, had duty on weekends, nights and in necessity times. In multivariate analysis,the likelihood ratio of varicose was 1.65 times higher in nurses who worked over 160 monthlyhours than those who worked 160 hours and below, and 1.81 and 1.65 times higher in nurses whohad duty on weekends and in necessity times, respectively. Conclusion: This study has shownthat working long hours, unusual shift patterns and ergonomic conditions increase the risk ofvaricosis, consistent with literature. Regulation of working hours and shifts according to legalboundaries is one of the most important measures to reduce the varicosis prevalence of nurses.