Kollateral dolaşım varlığının miyokard canlılığı ve revaskülarizasyon sonrası fonksiyonel iyileşmeye etkisi

The effect of existence of advanced collateral circulation on myocardial viability and functional recovery after revascularization

Tunay ŞENTÜRK, Bülent ÖZDEMİR, Adem EKBUL, Aydın Aysel KADERLİ, Jale CORDAN, İbrahim BARAN, Ali AYDINLAR, Sümeyye GÜLLÜLÜ

Özet

Kronik iskemiye bağlı fonksiyon bozukluğu olan fakat canlılığı devam eden (hiberne) miyokard; revaskülarizasyon girişimleri sonrası fonksiyonel iyileşme göstermektedir. Bu çalışmada total oklüzyonlu olgularda ilgili damar bölgesine olan gelişmiş kollateral dolaşımın; dobutamin stres ekokardiyografi (DSE) ile saptanan miyokard canlılığı ve koroner arter bypass greft cerrahisi (KABG) sonrası fonksiyonel iyileşme üzerine etkisi araştırılmıştır.Koroner arter hastalığı ve sol ventrikül fonksiyon bozukluğu olan, en az bir koroner arterinde total oklüzyon bulunan ve elektif KABG planlanan 58 olgu çalışmaya alındı. Tıkalı arter bölgesine olan kollateral dolaşım Rentrop sınıflamasına göre evre 0-3 arasında sınıflandırıldı. Tüm olgulara KABG öncesi düşük doz DSE yapılarak miyokard canlılığı araştırıldı. KABG sonrası üçüncü ayda tekrar ekokardiyografi yapılarak sol ventrikül fonksiyonları ve hiberne miyokardın fonksiyonel iyileşmesi araştırıldı. Gelişmiş kollateral dolaşımı olan 30 olgu, gelişmiş kollateral dolaşımı olmayan 28 olgu ile karşılaştırıldı. Gruplar arasında yaş, cins, geçirilmiş miyokard infarktüsü, hasta damar sayısı açısından anlamlı fark yoktu. Gelişmiş kollateral dolaşımı olan ve olmayan grupların parametreleri aşağıda sıralanmıştır. Akinetik segment sayısı: 141 ve 144, (AD), preoperatif DSE (+) segment sayısı: 83 (%58) ve 56 (%41) (p < 0,05), preoperatif duvar hareket skor indeksi (DHSİ); 1,88 ve 1,94 (AD), preoperatif ejeksiyon fraksiyonu (EF): %41,1 ve %40,4 (AD), iyileşen segmentlerin sayısı: 66 ve 47 (p < 0,05), segmentlerin iyileşme oranı: %69 ve %68 (AD), postoperatif DHSİ: 1,43 ve 1,63 (p < 0,05), postoperatif EF: %47 ve %44,4 (p

Abstract

Hibernating myocardium that is dysfunctional due to chronic ischemia but still viable show functional improvement after revascularization. In this study, the effect of the collateral circulation to related territory of the totally occluded vessel on myocardial viability was assessed by dobutamine stress echocardiography (DSE) and functional improvement after coronary artery bypass surgery (CABG). Fifty-eight patients with coronary artery disease and left ventricular dysfunction, who had at least one totally occluded coronary artery and planned to have elective CABG were included into the study. The collateral circulation to the totally occluded vessel territory was graded from 0 to 3 according to the Rentrop classification. Before CABG, myocardial viability was evaluated by low dose DSE and left ventricular functions and functional recovery of the hibernating myocardium were assessed three months after CABG via echocardiography. Thirty cases with advanced coronary collateral circulation were compared to the twenty eight cases without collateral circulation. The groups were similar in terms of age, gender, previous myocardial infarction and the number of diseased vessels. The parameters of the cases with and without collateral circulation were as follows. The number of akinetic segments in cases with and without collateral circulation were 141 and 144, respectively (not significant). The number of preoperative DSE (+) segments were 83 (58%) and 56 (41%) in cases with and without collateral circulation (p