Adana ve Mersin illerinde çilekte thrips (Thysanoptera) türleri ve zararı üzerine ön araştırmalar

Thrips (Thysanoptera) species and thrips damage associated with strawberry in Adana and Mersin provinces, Turkey

Özet

Adana ve Mersin illerinde çilek üretim alanlarında Thysanoptera faunası ve thrips zararı 2007 ve 2008 yıllarında araştırılmıştır. Rutin thrips örneklemeleri, çilek çiçeklerinin toplanarak, içinde % 60 etil alkol bulunan plastik tüplere (50 ml) alınmasıyla yapılmıştır. Thripslerin çiçek, yeşil ve kırmızı meyve gibi değişik organlarında populasyon yoğunlukları ve zararı, her örnekleme zamanında, her bitki parçasından tesadüfen seçilen toplam 25’er örneğin incelenmesiyle saptanmıştır. Çalışmada 1422 çilek çiçeği örneğinde toplam 24238 ergin thrips toplanmıştır. Thripidae familyasından 6; Aeolothripidae ve Phlaeothripidae familyasından 4’er olmak üzere toplam 14 tür bulunmuştur. Öne çıkan thrips türü olarak Frankliniella occidentalis (Pergande) (% 96.65) saptanmıştır, bunu düşük oranlarda Frankliniella intonsa (Trybom) (% 2.14) ve Thrips tabaci Lindeman (% 1.00) türleri izlemiştir.Ergin F. occidentalis ve thrips larvaları esas olarak çiçeklerden toplanmıştır. Mayıs ayı sonlarında olgun meyvelerde larva sayısı nispeten daha yüksek olmuştur. Mayıs ayı boyunca çiçeklerde ortalama ergin thrips sayısı 10 bireyin üzerinde olduğunda çiçeklerin değişik kısımlarında yoğun nekrotik lekeler oluşmuştur, çiçek gelişmeden geri kalmıştır. Olgun ve olgunlaşmamış meyvelerde ortalama 2-3 thrips (çoğunlukla larva) olduğunda çanak yaprakların alt çevresinde hafif gümüşsü lekeler saptanmıştır, meyve üzerinde bronzlaşma ve şekil bozuklukları görülmemiştir.Elde edilen sonuçlara göre; thripslerin çoğalması ve gelişmesi için uygun iklimsel koşullara (yüksek sıcaklık ve nispi nem) bağlı olarak, çilekte mayıs ayına kadar olan dönemde, thripslere karşı kimyasal mücadele yapmak anlamlı görülmemektedir. Bununla birlikte çiçekte oluşan zararın verime olan etkisinin ekonomik analizlerle araştırılması gereklidir.

Abstract

Thrips (Thysanoptera) species and thrips damage associated with strawberry crops was investigated in Adana and Mersin provinces, Turkey in 2007-2008. Routine samplings of thrips infesting strawberry were done by collecting of flowers and storing them into the large plastic tubes (50 ml) containing 60 % ethyl alcohol. The population densities of the thrips and damage symptoms due to thrips attacks on various plant parts (i.e. flower, green and red fruits) were assessed by inspecting randomly selected total 25 samples of each plant parts in the each sampling period. In this study, a total of 24238 adult thrips were extracted from total 1422 flower samples. A total of 14 thrips species belonging three families of order Thysanoptera: Thripidae (6), Aeolothripidae (4) and Phlaeothripidae (4) were determined. Frankliniella occidentalis (Pergande) was the dominant thrips species accounting for 96.65 % of the total individuals sampled and it was followed by the Frankliniella intonsa (Trybom) (2.14 %) and Thrips tabaci Lindeman (1.00 %). Vast majority of adult and larval thrips were collected from the flowers. The high numbers of larval thrips were found on the ripe fruits in the end of May. It was observed presence of the dense necrotic spots on the various parts of flowers, after mean numbers with over 10 thrips per flower occurred on the most sampling dates of May. Furthermore mean numbers of 2-3 thrips (mainly thrips larvae) per fruits (ripe or unripe fruits) caused light silvery spots under and around calyx. No damage of bronzing and deformations on the fruits was detected. It is suggested that it is not necessary to use pesticides against pestiferous thrips until May, depending on the favorable climatic conditions (high temperature and relative humidity) for the thrips development and reproduce in the region. However effect of thrips on strawberry yield should be further investigated in the region.