Dergiler / Türkiye Entomoloji Dergisi / 2010 / Cilt: 34 - Sayı: 1
Kuru meyve akarı Carpoglyphus lactis (L.) (Acari: Carpoglyphidae)’in farklı sıcaklık ve nem ortamlarındaki gelişme eşiği ve yaşam çizelgeleri üzerine araştırmalar
- Sayfa
- 53–65
- DOI
- —
Özet
Türkiye kuru kayısı üreten ve ihraç eden en önemli ülkelerden biridir. Buna rağmen kuru kayısılarda zararlı akarların biyolojileri çok az bilinmektedir. Carpoglyphus lactis (L.) (Acari: Carpoglyphidae) kuru kayısılarda bilinen en önemli zararlı akar türüdür. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü’nde yürütülen bu çalışmada C. lactis’in 18°C, 23°C ve 28 °C sıcaklık değerlerinde ve %65 ve %80 orantılı nem değeri kombinasyonlarında biyolojik özellikleri incelenmiştir. Gelişme eşiği %65 ve %80 orantılı nem için sırasıyla 7.55°C ve 4.90°C olarak hesaplanmıştır. Sıcaklık sabitesi ise %65 ve %80 orantılı nem için sırasıyla 83.68 ve 92.41 gün derece olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlardan yararlanılarak düzenlenen yaşam çizelgelerine dayanılarak yapılan hesaplamalardan kalıtsal üreme yeteneği (rm) 0.15 ile 0.38 dişi/dişi/gün değerleri arasında sıcaklık ve neme bağlı olarak değişmektedir. En yüksek rm değeri 0.37 dişi/ dişi/gün 28°C ve %80 nem koşullarında elde edilmiştir. Net üreme gücü (RO) parametresi ise 9.60 ile 21.84 dişi/dişi/ömür değerleri arasında sıcaklık ve neme bağlı olarak değişmiştir. En yüksek RO 21.84 dişi/dişi/ömür olup 28°C %80 nem koşullarında elde edilmiştir. Döl süresi (T) sıcaklık artışıyla birlikte kısalma göstermiş olup 8.06 ile 14.93 gün değerleri arasında değişmektedir. En kısa döl süresi 28°C %80 nem koşullarında elde edilmiştir.
Abstract
Turkey is one of the most important producing and exporting countries of dried apricots. The dried apricot mites causing serious losses and are important pests all over the world. Carpoglyphus lactis (L.) (Acari: Carpoglyphidae) was known as the most important pest species of dried apricots. This study was carried out at University of Ankara, Faculty of Agriculture, Department of Plant Protection. Biological parameters; development times, reproductive rates, and population growth parameters of C. lactis at three different temperatures (18°C±1, 23°C±1, 28°C±1) and two relative humidities (65%±1, 80%±1) were investigated. The thermal constant at 65% and 80% relative humidities were calculated as 83.68 and 92.41 degree days, respectively. The development threshold values were calculated as 7.55°C and 4.90°C, at 65% RH and for 80% RH. According to the life table data, the intrinsic rate of increase (rm); ranged from 0.15-0.37 female/female/days in the different combinations of temperature and relative humidities. The highest rm for C. lactis obtained is 0.37 at 28°C and 80% RH. The net reproduction rate (RO) ranged from 9.60-21.84 female/female in the different combinations of temperature and relative humidities. Increases in temperatures accelerated the generation period which ranged from 8.06 – 14.93 days. The shortest generation period was obtained at 28°C and 80% RH.