Adana ve Mersin İlleri nektarin bahçelerinde saptanan Thysanoptera türleri ve zarar oranı üzerine araştırmalar

Studies on determination of Thysanoptera species associated with nectarines and their damage in Adana and Mersin provinces, Türkiye

Özet

Bu çalışma, nektarinlerdeki Thysanoptera türleri ve meyvelerdeki zararını belirle-mek amacıyla, Adana ve Mersin ili nektarin bahçelerinde 2005 ve 2006 yıllarında yürütül-müştür. Çalışmada, nektarin çiçeklerinde ve çiçekli yabancı otlarda beslenen thrips türleri belirlenmiş ve yoğunlukları saptanmıştır. Çalışmanın sonunda nektarin çiçeklerinde beslenen toplam 12 adet thrips türü belirlenmiştir. Bu türler Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895), Thrips tabaci Lindeman, 1889, Thrips meridionalis (Priesner, 1926), Thrips major Uzel, 1895, Isoneurothrips australis Bagnal, 1915, Frankliniella intonsa (Trybom, 1895), Thrips minutissimus Linnaeus, 1758, Thrips angusticeps Uzel, 1895, Melanthrips sp., Melanthrips pallidior Priesner, 1919, Tenothrips frici Uzel, 1895 ve Tenothrips discolor Karny, 1907’dir. Teşhis edilen türler arasında F. occidentalis, T. tabaci, T. major ve T. meridionalis türlerinin daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Yabancı otlarda ise T. tabaci ve F. occidentalis ‘in en yaygın türler olduğu bulunmuştur. Thrips erginleri çiçeklenme başından itibaren çiçeklerde görülürken, larvalar esas olarak çiçeklerin taç yapraklarını döktükleri zaman ortaya çıkmışlardır. Thripslerin (esas olarak larvaların) ovaryum üzerinde beslenmesi sonucu, meyvede kahverenkli yara dokusu oluşumu, hasat öncesi dönemde ise meyve yüzeyinde gümüşlenme olarak adlandırılan renk açılımları meydana gelmiştir. Çiçek içindeki thrips sayısı en yüksek olan Alifakılı deneme bahçesi, zarar oranı yönünden ilk sırayı alırken (2005 ve 2006’da sırasıyla % 60,1 ve 73,8) çiçekte düşük sayıda thrips bireyi bulunan Hadırlı deneme bahçesi zarar yönünden son sırayı (yıllara göre sırasıyla % 17,7 ve % 15,6) almıştır. Çalışmadan elde edilen bu verilere göre, nektarin çiçeği içinde thrips bireyi sayısı ile zarar oranı arasında pozitif bir ilişkinin varlığından söz etmek mümkün olmakla birlikte ilişkinin varlığını ortaya koymak için başka araştırmalara ve istatiksel analize gerek vardır.

Abstract

This study was conducted to determine Thysanoptera species associated with nectarines and their damage on the fruits in Adana and Mersin provinces of Türkiye in 2005 and 2006. In the study, thrips species feed on nectarine and weed flowers and their population dynamics were found out. A total of 12 thrips species in the nectarine flowers were determined. These species were Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895), Frankliniella intonsa (Trybom, 1895), Thrips tabaci Lindeman, 1889, Thrips meridionalis (Priesner, 1926), Thrips major Uzel, 1895, Thrips minutissimus Linnaeus, 1758, Thrips angusticeps Uzel, 1895, Isoneurothrips australis Bagnal, 1915, Melanthrips sp., Melanthrips pallidior Priesner, 1919, Tenothrips frici (Uzel, 1895) and Tenothrips discolor (Karny, 1907). Among the identified thrips species, F. occidentalis, T. tabaci, T. meridionalis, I. australis and T. major were more common. T. tabaci and F. occidentalis were more prevailing thrips species on the weeds sampled. Thrips adults infested the flowers at the beginning of the flowering period but the larval thrips appeared at the petal fall. Thrips feedings on ovary tissue caused brown blemishes-scars on fruit and feedings on mature fruit caused whitish skin patches called silvering. The orchard in Alifakılı (Mersin) district having the highest number of adult and larval thrips in the flowers had the highest ratio of damaged fruits (60,1% and 73,8% in 2005 and 2006, respectively) at the harvest while Hadırlı orchard with the lowest infestations of the total thrips in flowers had the lowest ratio of damaged fruits (17,7% and 15,6% in 2005 and 2006 respectively). According to the datas obtained from the study, a positive correlation between the total number of thrips in flowers and the ratio of damaged fruits due to thrips attacks may be mentioned but further research and statistical analysis are required to establish a correlation.