KABİLE SİSTEMİ EKSENİNDE MEDİNE VESİKASI VE YENİ İSLAM TOPLUMUNUN SOSYO-SİYASAL NİTELİĞİ

Pact of Medina on the Axis of Tribal System and Socio-Politic Quality of New Islamic Society

Özet

Medine Vesikası 19. yüzyılın son yıllarında dünya yazınına yeniden tanıtıldığından beri üzerinde çeşitli tartışmaların yürütüldüğü temel bir metin olma özelliğini sürdürmektedir. İslam dininin demokrasi ve çoğulculukla ilişkisi bağlamında yürütülen tartışmalarda Vesika'ya ve Vesika'da kurgulanan toplumsal sisteme yapılan atıflar kendisine önemli bir yer bulmaktadır.Vesika'nın ve Vesika'yla kurulan toplumun doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için bu belge ve sistemin arkaplanını teşkil eden kabileci toplumsal yapı çerçevesinde bir okuma yapmak mecburidir. Böyle bir okuma sonucunda Vesika'nın en temel işlevinin kabileci toplumsal sistemin İslam davetinin önüne çıkardığı engelleri aşmak olarak şekillendiği açığa çıkacaktır. Medine Vesikası'yla kurulan toplumda Arap geleneğinde geniş bir yer işgal eden kabilecilik iki aşamada aşılmaya çalışılmıştır. Vesika'nın ilk kısmında Müslümanlar tek bir "akidevi kabile"nin üyesi kabul edilerek kabilevi dayanışmanın toplumsal hafızadaki birikimi önemli ölçüde yeni bir ümmet içi dayanışmada istihdam edilmiş ve böylece kabileciliğin doğurduğu dezavantajlar asgari düzeye çekilmeye çalışılmıştır. İkinci kısımda ise bu "akidevi kabilenin" Medine'de yaşayan Yahudilerle o dönem için alışıldık olmayan bir hukuki zeminde bir araya gelmesiyle Medine'de yaşayan herkesi içine alan kabile üstü gevşek bir çatının kurulmasına gayret edilmiştir.

Abstract

The Pact of Medina maintain its characteristic of being a much debated and important main-text since it is introduced to public world literature once again at the end of the 19th century. References made to the pact and to the social system that is fictionalised in the pact have an important place in the discussions conducted within the context of Islam's relation with democracy and pluralism.It is indispensable to study about the tribal social structure that forms the social system and the pact's background, otherwise it will be impossible to understand the pact and the community constituted with it. As a result of this study it will become known that the main function of the pact is overcoming the obstacles in front of Islamic dawah caused by tribalist system. In the new community constituted by Medina Pact, the tribalism that has a wide area in Arabic tradition tried to be overcome in two stages. In the first stage of the pact all Muslims have been assumed as members of a single "religious tribe". The intendment of this practice was using the knowledge in the collective memory of the tribal solidarity for unity of Islamic Community. By this way, the disadvantages caused by tribalism have tried to reduced to minimum. And in the second stage, the pact aimed to bring the "religious tribe" together with Jews living in Medina in a legal basis that is not usual for that people. In this way all citizens of Medina tried to brought together on a supra tribalist common ground.