Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İlaç ve Zehir Danışma Merkezine bildirilen mantar zehirlenmeleri

Mushroom poisonings reported to the Dokuz Eylul University drug and poison information center

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı, 1993-2006 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF) İlaç ve Zehir Danışma Merkezi’ne (ZDM) bildirilen mantar zehirlenmeleri olgularının klinik ve demografik özelliklerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki araştırmamızda, mantar zehirlenmelerinin yaş, cinsiyet, alınan mantar tipleri, zehirlenme tipi, zehirlenme nedeni, klinik belirti ve bulgular, tedavi yöntemleri ve sonuçları araştırıldı. Olguların klinik belirti ve bulguları EAPCCT/IPCS Poisoning Severity Score’a göre derecelendirildi. Bulgular: DEÜTF ZDM’ne bildirilen 65176 olgunun 799’unun (%1.2) mantar zehirlenmesi olduğu saptandı. Bu olguların %56.1’ini erişkinler oluşturmaktaydı. Erişkin yaş grubunda kadınlar çoğunluktaydı (erişkinler ve çocuklarda sırasıyla %64.8 ve %47.6). Yaş ortalaması erişkinlerde ve çocuklarda sırasıyla, 39.1±0.7 ve 9.5±0.4 idi. Başvuruların büyük bir bölümünün İzmir ilinden ve sonbahar aylarında olduğu saptandı (sırasıyla %84.2, %49.7). Olguların %68.2’sinin mantar alımından 6 saat sonra sağlık kuruluşuna başvurduğu (ortalama 13.5±21.5 saat) saptandı. Alımların %2.9’u “olası toksik mantarlar (Amanita phalloides vb)”, “%66.7’si “diğer mantarlar” ve %30.4’ü “türü bilinmeyenler mantarlar” olarak sınıflandırıldı. Hastaların %7.4’ünde klinik belirti ve bulgu olmadığı, %84.3’ünün hafif, %6.3’ünün orta ve %2.0’ının ağır klinik belirtileri olduğu saptandı. Kusma (%32.6) en sık başvuru semptomu olurken bunları bulantı (%22.0), ishal (%12.5) ve karın ağrısı (%9.3) takip etti. Sonuçlarına ulaşılabilenler arasından, açık alandan toplanan ve türü bilinmeyen mantar yiyen bir hastanın öldüğü saptandı. Sonuç: DEÜTF ZDM’ne bildirilen mantar zehirlenmelerinin çoğunun erken belirti veren zehirlenmeler olduğu, hafif klinik bulgularla seyrettiği ve olguların çoğuna yalnızca gözlem önerildiği görüldü. Acil servis hekimleri özellikle geç semptom veren olgularda, hastaları ölümcül mantar alımları açısından dikkatle değerlendirmelidir.

Abstract

Objective: Poisonings concerning mushrooms that were reported to Dokuz Eylul University Drug and Poison Information Center (DPIC) between 1993 and 2006 were analyzed. Methods: Age, sex, mushroom type, route and reason for the poisoning, clinical effects and outcome of the poisoned patients were recorded on standard data forms, then entered into a computerized database program. Results: Mushroom ingestions accounted 1.2 % (799 cases of 65,176) of all poisonings were reported to DPIC. More than half of the calls to DPIC involved adults (64.8%, 518) and females dominated in adults this is the opposite in children (57.9%, 292 and 47.6%, 100 for adults and children, respectively). Mean age of adults and children were 39.1±0.7 and 9.5±0.4 years, respectively. Most of the poisonings occurred in autumn (49.7%). Median time elapsed from mushroom poisoning to telephone call was 6 h (68.2%, mean 13.5±21.5 h). Type of the mushrooms were classified as suspicious toxic mushrooms (Amanita phalloides etc, 2.9%), other mushrooms (66.7%) and unknown (30.4%). Mild symptoms were found to be higher in patients who presented to a health facility within in first 6 hours after ingestion than that of patients presented more than six hours after ingestion (p