Terakkiperver cumhuriyet fırkası ile ilgili gelişmeler

Özet

Terakkiperver (İlerici) Cumhuriyet Fırkası (Partisi) Türkiye Cumhuriyeti’nde kurulan ilk muhalefet partisidir. Bu parti, Kurtuluş Savaşı’nın önde gelen liderleri tarafından - Kâzım Karabekir, Ali Fuat (Cebesoy), Rauf (Orbay), Refet (Bele), Adnan (Adıvar) - kurulmuştur. Parti ekonomi de dahil olmak üzere tüm alanlarda özellikle de kişi hak ve özgürlükleri bağlamında, dini inançları da kapsamak üzere, liberal özellikleriyle dikkati çeker. Kuruluşundan kısa bir süre sonra ortaya çıkan Şeyh Sait ayaklanması, parti ile ilişkilendirilmiş ve kapatılmasına karar verilmiştir. Böylece ülkede kurulan ilk muhalefet partisi bir yılını doldurmadan kapatılmıştır. Bu durum yani parti kapatma Türk demokrasi tarihinin en önemli sorunlarından biri olarak günümüze değin süregelmiştir.

Abstract

Progressive Republican Party is the first opposition party founded in the Republic of Turkey. This party was founded by the prominent leaders of War of Independence Kâzım Karabekir, Ali Fuat (Cebesoy), Rauf (Orbay), Refet (Bele), and Adnan (Adıvar). The party draws attention with its liberal characteristics in all fields especially in the context of individual rights, and freedoms including also economy, and religious beliefs. Sheikh Said Rebellion which emerged after a while of the party’s foundation was associated with the party, and it was decided to close. Therefore, the first opposition party in the country was closed even before completing its first year. Closure of parties like this case exists as one of the most important problems in the history of Turkish democracy till today.