Dergiler / Türk İdare Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 493
TÜRKİYE’DE KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI: TARİHSEL GELİŞİM VE YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ
- Dergi
- Türk İdare Dergisi
- Sayfa
- 81–108
- DOI
- —
Özet
Türkiye’de kültürel mirasın korunması konusunda sistematik ve kapsamlı hukuki düzenleme oluşturma Osmanlı döneminde “Âsâr-ı Atîka Nizamnamesi” (1869-1874) ile başlamış ve Cumhuriyet döneminde 1973 tarih ve 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu ile devam etmiştir. 1983 yılında çıkarılan 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile günümüzün anlayışına uygun, daha kapsamlı bir yaklaşım ile kültürel mirasın korunması hususu hukuki bir zemine sahip olmuştur. 2863 sayılı Kanun’da ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar doğrultusunda günümüze kadar bazı değişikliklerin de yapıldığı görülmektedir. 2863 sayılı Kanun kültürel mirasın korunması konusundaki temel yetki ve sorumluluğu merkezi yönetime vermektedir. Ancak 2004 ve 2005 yıllarında Türkiye’de gerçekleştirilen yerel yönetim reformu ile “kültür ve tabiat varlıklarının” ve “tarihi dokunun” koruması konusunda belediyelere de yetki verilmiştir. 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin sınırları il sınırına, ilçe belediyelerinin sınırları ise ilçe sınırına eşitlenmiştir. Böylece Büyükşehir belediyesinin olduğu 30 ilde “kültür ve tabiat varlıkları” ile “tarihi dokunun” korunması konusunda belediyelerin genişleyen sınırlarına paralel olarak, yetki sahaları da genişlemiştir. Bu çalışmada Türkiye’de kültürel mirasın korunması konusunda mevzuatın gelişimi özetle ele alınıp değerlendirildikten sonra, 6360 sayılı Kanun ile oluşturulan yeni büyükşehir belediye sistemi açısından belediyelerin kültürel mirasın korunması konusundaki yetki ve sorumlulukları ele alınacak ve değerlendirilecektir.
Abstract
The creation of a systematic and comprehensive regulations for the protection of cultural heritage in Turkey took into account during the Ottoman era with “Âsâr-ı Atîka Nizamnamesi” (1869-1874) and pursued Antiquities Act of 1710 in 1973 in republic period. With the act of 2863 in 1983, on the Protection of Cultural and Natural Assets, the issue of protection of cultural heritage with a more comprehensive approach had contemporary basis. It is seen that some regulations have been made in line with the new needs enacted with the act of 2863. The act of 2863 delegates the authority and responsibility of the protection of cultural heritage to centralized management. Local government reform held in 2004 and 2005 in Turkey equipped local government with the authorization on the protection of “Cultural and natural assets” and “historical wealth”. With the act of 6360 in 2012, the boundaries of the metropolitan municipalities equalized to provincial border and boundaries of district municipalities equalized to district border. Thus, by the way of expanding borders, municipalities, located in 30 provinces, obtained sufficient statutory authority in the issue of on the protection of “Cultural and natural assets” and “historical wealth”. In this study, the development of regulations on the protection of cultural heritage in Turkey will be discussed briefly and the authorities and responsibilities of municipalities on the protection of cultural heritage will be discussed and criticized in terms of the new metropolitan municipal system regulated by the act of 6360.