Alzheimer tipi demans ve hafif bilişsel bozukluğu olan hastaların dikkat, bellek ve yönetici işlevler açısından karşılaştırılması

Comparıson of patıents wıth alzheımer type dementıa and mıld cognıtıve ımpaırment ın terms of attentıon, memory and executıve functıons

Özet

Giriş: Bu araştırmanın ana amacı, Alzheimer Tipi Demans (ATD) ve Hafif Bilişsel Bozukluk (HBB) tanısı almış hastalar ile sağlıklı yaşlı (Kontrol) katılımcıların bellek, dikkat ve yönetici işlevlere duyarlı nöropsikolojik test profillerini karşılaştırmaktır. İkincil amacı ise, ATD, HBB ve Kontrol gruplarını birbirinden başarılı olarak ayırt edebilen nöropsikolojik testlerden oluşan bir batarya için ön çalışma yapmaktır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 26 ATD ve 28 HBB olmak üzere toplam 54 hasta ve 29 sağlıklı yaşlı olmak üzere toplam 83 yaşlı birey katılmıştır. Katılımcılara belleği ölçmek amacıyla Wechsler Bellek Ölçeği Geliştirilmiş Formu (WMS-R); dikkat ve yönetici işlevleri ölçmek amacıyla dört adet nöropsikolojik test [Stroop Testi TBAG Formu (Stroop-TBAG), İz Sürme Testi (İST), İşaretleme Testi (İT) ve Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPM)] uygulanmıştır.Bulgular: Grup değişkeninin (ATD, HBB ve Kontrol Grupları) nöropsikolojik test puanları üzerindeki etkisi, eğitimin istatistiksel olarak kontrol edildiği tek yönlü MANCOVA (Multi-Variate Analysis of Covariance) ve tek yönlü ANCOVA (One-Way Analysis of Covariance) ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bellek, dikkat ve yönetici işlevlere duyarlı nöropsikolojik testler, WMSR, Stroop-TBAG, İST, İT ve RSPM ATD grubunu HBB ve Kontrol gruplarından başarılı olarak ayırırken, HBB grubunu kontrol grubundan ayırt etmede başarısız olmuştur.Sonuç: WMS-R, Stroop-TBAG, İST, İT ve RSPM testleri ATD grubunu HBB ve kontrol grubundan başarıyla ayırt edebilmektedir. Bu çalışmada, Alzheimer ve HBB hastaları için bir nöropsikolojik test bataryası oluşturmak üzere ön çalışma niteliğinde bir öneri sunulmuştur.

Abstract

Introduction: The main purpose of this research was to compare patients having ATD or MCI with each other and with healthy elderly participants (control group) in relation to several neuropsychological tests sensitive to memory, attention, and executive functions. The secondary aim was to conduct a pilot study to evaluate whether it is possible to construct a battery of neuropsychological tests to successfully distinguish ATD, MCI, and control groups.Materials and Method: The data was collected from a total of 83 elderly adults (54 patients: 26 with ATD and 28 with MCI and 29 healthy elderly). Five neuropsychological tests [Stroop Test TBAG version (Stroop-TBAG), Trail Making Test (TMT), Cancellation Test (CT) and Raven Standard Progressive Matrices (RSPM)] were administered to the participants to evaluate their attention and executive functions, and Wechsler Memory Scale-Revised (WMS-R) was used in order to measure memory.Results: In order to assess the effect of group variable on neuropsychological test scores, a one-way MANCOVA and one-way ANCOVA statistically controlling for educational level were used. MANCOVA and ANCOVA results revealed that while neuropsychological tests sensitive to memory, attention, and executive functions successfully differentiated ATD group from MCI and control groups, these tests did not efficiently differentiate between MCI group and control group.Conclusion: WMS-R, Stroop-TBAG, TMT, CT and RSPM tests were successful in distinguishing ATD group from MCI and control groups. A neuropsychological test battery for patients with ATD and MCI was proposed.