Dede Korkut Kitabı'nda Tipik Bir İstinsah Hatası Üzerine

Özet

Klasik metinlerin, özellikle de Dede Korkut Kitabı gibi muhteşem bir yapıtınorijinaline uygun biçimde yayımlanması, sadece yazı aktarımı prensiplerine uyma,arap alfabe/i metni harfi harfine aktarma, dolayısıyla yazma nüshalarının ruhunaaynen sadık kalma çabaları ile sınırlanmamalıdır. Metne sistemli ve kapsamlı birbiçimde yanaşılmalı, onun sözdizimini oluşturan ögelerin, gramer açısından veanlamca birbirıne uygunlugu koşulu gözardı edilmemelidir. Aksi takdirdeyayınlayıcı ve okuyucuları zor duruma sokabilecek anlaşılmaz/ıkların ortayaçıkması kaçınılmazdır. Orta çağlardan süregelen istinsah geleneğine göremüstensihler âdeta önce kaynak nüshadaki satırın veya satırların ilk ve sonkelimelerini yeni nüshaya geçirir, daha sonra bu kelimeler arasındaki boşluğudoldurur/ardı. Bu yüzdendir ki Dede Korkut Kitabı'nın metninde, özellikle deDresden nüshasında istinsah zamanında kimi hallerde kelimelerin yeri karıştırılmış,sıralanışdaki değişiklik metin parçasını anlamsız kelime yığınına çevirmiştir.Destanın mevcut yayınlarında bu gibi sözdizimi ve anlam bozukluklarının birkısmının onarı/masına rağmen bir kısmı halen düzeltilmemiş kalmakta ve yanlışdeğerlendirmelere, sözde bilimsel yorumlara yol açmaktadır.

Abstract

The publication of the classical texts, especially great works like The Book of De--de Korkut, which matches most appropriate/y the original text, should not be restrictedonly to observance of transcription standards, verbatim transcription oftext written in Arabic script, thereby to struggle for adhesion to spirit of manuscript.Approach to the text as system should be comprehensive, condition ofgrammatical and semantic consentaneous match of elements, which form syntacticstructure, should not be neglected. Otherwise emergence of incoherences,which could cause difficulties for readers as well as for publisher, will be unavoid--able. The scribals working according to tradition rooted in medieval age firstlysimply copied to the new manuscript the first and last word in the line(s) of origi--nal manuscript then they filled in the blank between these words. Therefore intext of The Book of Dede Korkut, especially in the manuscript of Dresden, duringthe process of writing copy sometimes the words were shifted, disorder in ar--rangement converted the pieces of text into the mass of words. Such syntacticand semantic errors were in present available publications partially corrected, butpart of them were not corrected yet and this causes inexact evaluations andpseudo-scientific interpretations