XVIII. ve XIX. Yüzyıl BatılıSeyyahlara Göre Karaçay-Malkar Etnogenezi

The Karachay-Balkar Ethnogenesis through the Eyes of Western Voyagersin the 18th and 19th Centuries

Özet

18. ve 19. yüzyılda Kafkasya'ya yolu düşmüş birçok Batılı seyyah ve bilim insanı ardında bu coğrafyayı ve bölge toplumlarını ayrıntılı bir şekilde tasvir eden birçok eser bırakmıştır. Johann Anton Güldenstädt, Jacob Reineggs, M. De Peysonnel, Julius von Klaproth, Marie Felicite Brosset, Robert Sears, Robert Lyall, D. Freshfield, Ernest Chantre ve Cornelis de Bruijn gibi Batılı seyyahlar yazdıkları ile Kafkasya coğrafyasının kültürel, idari ve demografik durumunu ayrıntılı bir şekilde aktarmışlardır. Kaleme alınan bu eserler burada yaşayan halklarının tarihi ve bölgenin Ruslar tarafından işgali hakkında yazılmış bağımsız kaynaklar niteliğindedirler ki bunlardan bazıları Avrupa'nın çizdiği Kafkasya imgesine çok büyük katkılar sunmuştur. Bizim bu çalışmamızda amaç edindiğimiz odak nokta ise, XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Karaçay-Malkar bölgesini ziyaret etmiş Batılı seyyahların yazmış oldukları edebî yahut bilimsel seyahat notlarında Karaçay-Malkarların en eski kökenlerine dair iddiaları-efsaneleri ziyaret ettikleri dönemlerdeki okuyuculara nasıl yansıttığı ve aktardığıdır. Kısacası adı geçen yüzyıllara ait yukarıda saydığımız şahısların eserlerinin bazılarında geçen Karaçay-Malkar etnogenezlerine ait izleri-görüşleri aktarmaktır.

Abstract

Many Western voyagers and scientists who happened to pass Caucasus in the18th and 19th century left behind detailed works describing the geography and the societies of this geography as legacy. Thanks to the comprehensive works of Western voyagers such as Johann Anton Güldenstädt, Jacob Reineggs, M. De Peysonnel, Julius von Klaproth, Marie Felicite Brosset, Robert Sears, Robert Lyall, D. Freshfield, Ernest Chantre and Cornelis de Bruijn, Caucasian cultural, administrative and demographic situation passed to next generations. Those writings about the local history and the Russian occupation of the region were completely neutral resources, which made an important contribution to the creation of the Caucasian image on European minds. Our point in this research is how the Western voyagers visited to the region in the18th and 19th century pictured and transferred the claims and myths on Karachay-Balkar's ancient roots through their travel notes, both literary and scientific, to the readers of that times To sum up, our aim is to transmit the trails and views related to the ethnogenesis of Karachay-Balkar some of which were mentioned in the works of the voyagers we have listed previously.