"Türk Yurdu"nda ilginç bir misafir: Parvus Efendi ve Osmanlı iktisat-maliyesi

An interesting quest in "Türk Yurdu": Parvus Efendi and Ottoman economy / finance

Özet

Bu çalışma Parvus’un (Alexander Israel Helphand) ekonomiye dair fikir ve önerileri ile son dönem Osmanlı entelektüel yaşamına etkileri hakkındadır. Birçoğu Parvus’u radikal bir gazeteci ve Trotsky’nin düşüncelerini etkilemiş Marksist bir teorisyen olarak tanır. Lenin, Trotsky, Lüxemborg onun arkadaşlarıydı. O, 1905 Rus devriminde bir devrimci ve Almanya’da bir sosyal demokrattı. Parvus İstanbul’a bir Alman gazetesinin muhabiri olarak geldi ve Türkiye’de 1910-1914 arasında dört yıl geçirdi. Jön Türk liderleriyle ilişkiler kurdu ve düşüncelerini etkiledi. Yanı sıra Balkanlar ve Rusya’da sosyalist ve milliyetçi hareketlerle ilgilendi ve Ermeni ve Yunan devrimcileriyle ilişkiler geliştirdi. Osmanlı gazetelerinde ve özellikle Türk Yurdu’nda Osmanlı ekonomisi ve mali sorunları üzerine yayınlanan makalelerini biliyoruz. O, Türkiye’de demokrasinin bir milli ekonomi yaratması ve geliştirmesine vurgu yapmıştı. Liberal teori ve uygulamaların Osmanlı Devleti’ni tahrip ve yıkıma götüreceğini iddia etmekteydi.

Abstract

This article about the economics ideas and offers of Parvus (Alexander Israel Helphand) is on his effects in the late Ottoman intellectual life. Most of people know Parvus as a radical journalist and Marxian theoretician who influenced on Trotsky’s thought. Lenin, Trotsky, Luxemborg were his friends. He was a revolutionary in the Russian Revolution of 1905 and a social democrat in Germany. Parvus came to İstanbul as a German newspaper’s journalist and spent four years between 1910-1914 in Turkey. He developed relationships with the Young Turc leaders and affected on Young Turc thinking. In addition to he concerned with socialist and nationalist movements in Balkans and Russia and developed relationships with Armenian and Georgian revolutionaries. We know his articles on Ottoman economics and financial problems in Ottoman newspapers and especially in “Türk Yurdu”. He stressed creating a national economy and development of democracy in Turkey. He argued that the liberal theories and practises in Ottoman State led to destruction and failure.