"Paris'te bir Türk" ve "Jön Türk" romanlarında kültür ve medeniyete bakış

Özet

Tanzimat dönemi Türk edebiyatı, Osmanlı devletinde Batılılaşmanın hızlandığı bir süreçte ortaya çıkar. Batı’nın kültürel değerleri ve medeniyeti Türk milletinin hayatının her safhasını etkiler. Bu etki edebiyatımızın yenileşmesinde ve değişmesinde önemli rolü oynar. Tanzimat sanatçıları Batılılaşmanın etkilerini eserlerinde geniş ölçüde işlerler. Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan, gerek fikirleriyle gerekse eserleriyle dönemin edebiyat yönünü teşkil eden sanatçılardır. Bu dönemde dikkate değer bir husus, kendi değerlerinin farkında olmadan Batı değerlerini olduğu gibi benimseyen yani yanlış Batılılaşan insanımızın tutumudur. Ahmet Mithat Efendi, Paris’te Bir Türk ve Jön Türk adlı romanlarında Doğu ve Batı’yı kültür ve medeniyet bakımlarından karşılaştırır. Türklerin kültürel yönden Batı’ya üstün olduğunu ifade eder. Yazar bu eserlerinde özellikle, Batılıların Türkleri yeterince tanımadığını, bizim değerlerimizin Batı değerlerinden daha üstün olduğunu ortaya koymak ister.

Abstract

In Tanzimat reform era, Turkish literature has emerged in the process which is accelerated of westernization in the Ottoman state. West’s cultural values and civilization of the Turkish nation impress every stage of his life. This effect play an important role in the innovation and exchange of our literature. Tanzimat artists works extensively influence of the westernization in their monument. Şinasi, Namık Kemal, Ziya Pasha, Ahmet Mithat Efendi, Recaizade Mahmut Ekrem and Abdülhak Hamit Tarhan, in point of both their ideas and their work are significiant artists in this period. In the other hand during this period, it is very important to determine our people who have accepted everything of western as well. Ahmet Mithat Efendi compares with east and west in terms of culture and civilization in the novels which is called A Turk in Paris, Jon Turk. He says that Turks are beter than West in terms of culture. Particularly author in this piece, argued that Westerners do not know sufficiently the Turkish and Turkish values are more precious than Western values.