Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2011 / Cilt: 97 - Sayı: 192

Peçenek-Bizans siyasi ilişkileri

Political relations between the Pechenegs and Byzantine

Sayfa
121–138
DOI
—

Özet

Kafkaslar, Balkanlar ve Doğu Avrupa tarih boyunca pek çok Türk boyunun geçiş noktası veya yerleşim yeri olmuştur. Bu bölgeye öncelikle Hunlar, daha sonra Avarlar, Bulgarlar, Oğuzlar, Peçenekler, Kumanlar (Kıpçaklar) gibi Türk boyları gelmiştir. Makalemize konu olan Peçenekler VII. yüzyıl ortalarında, Batı Göktürk Devleti'nde başlayan mücadeleler sonucunda Batı'ya doğru itilmişler ve Hazar Kağanlığı yakınlarına gelmişlerdir. Ancak Hazarlar, Peçeneklerin varlığından rahatsızlık duyarak, Peçeneklere karşı Oğuzlarla ittifak kurmuş, bu ittifak sonucunda ise Peçeneklerin İdil nehrinin batısına geçmelerine neden olmuşlardır. Peçenekle-,rin bu geçişiyle birlikte, Macarlar yerlerinden oynayarak Bizans tarafından Trakya'ya yerleştirilen Slavların ortasına yerleşmişler ve Slav dünyası arasındaki bağlantının kopmasına neden olmuşlardır. Tarih boyunca, Karadeniz'in kuzeyinden gelen kavimler, Bizans'ı çok ilgilendirmiştir. Çünkü bu kavimler, Bizans'ın Balkan topraklarını tehdit etmekte idiler. Bizans tarihi boyunca bunlara karşı, iyi geçinme, kendi düşmanlarına karşı onları askeri anlamda kullanma ya da bir başka düşman kavimle işbirliği yaparak, bunları birbirine kırdırma politikaları izlemiştir. İşte bu noktada Bulgar Çarı Symeon'a karşı Peçenekler ile işbirliği yapan Bizans için Bulgar tehlikesinin atlatılmasından sonra sınır komşusu olan Peçenekler önemli bir tehdit haline gelmeye başlamıştır. Çünkü artık Peçenek akınları Bulgar topraklarına değil, doğrudan Bizans topraklarına yapılmaktaydı. Bu ilişkiler ve yapılan savaşlar sürecinde Bizans önemli yenilgiler almasına rağmen 1091 yılında Kumanlar ile işbirliği yaparak Peçeneklerin askeri ve siyasi bir güç olarak ortadan kalkmasına sebep olmuştur. Peçenekler bundan sonra yine Bizans'a akınlar düzenlese de bunlar ehemmiyetsiz kalmış, Bizans, Hunlar, Avarlar ve Bulgarlardan sonra bir kez daha Balkanlar'dan gelen önemli bir Türk tehlikesini yine bir Türk kavminin yardımıyla atlatmıştır.

Abstract

Political Relations Between the Pechenegs and ByzantineThe Caucasus, the Balkans and East Europe have been a transit way or a residential area for many Turkish klans throughout the history. First the Huns had came to this region then Turkish klans such as; the Avars, The Bulgarians, the Oguzs, The Pechenegs, the Cumans and the Kipc-haks came. The Pechenegs who are the main subject of our article had been shoved to West in the result of the struggle which they did with West Gokturks in the middle of VII th century and they came to a place where it is near to Hazar Khan but The Hazars were bothered from coming of The Pechenegs so The Hazars agreed with Oguzs against The Hazars, so The Pechenegs passed The west side of Idil river because of them. Then as a result of this Hungarians had to moved their place and they moved to thrace on the part of Byzantine and placed inset of Slavs. And they reasoned to cut off the connection between Slavs. The tribes who come from North of Black Sea always deals the Byzantine throughout the history. Because these tribes threaten Byzantine's lands in The. Balkans. Byzantine got in well with these tribes and used them against its enemies but sometimes Byzantine followed a policy to made these tribes fight to each other by being in cahoots with other enemies. At this point, Byzantine made a treatment with The Pechenegs against The Bulgarian czar Symeon but after they had got rid of Bulgar s' danger, The Pechenegs became a danger for Byzantine because The Pechenegs had been raiding to Byzantine's lands directly not to Bulgarians' land. Although Byzantine had important suffering defeat during these relations and wars, Byzantine made a treatment with The Cumans in 1091, so this reasoned the Pechenegs to be disappeared as a military and political power. The Pechenegs raided to Byzantine's land again but they cannot be successfull. Byzantine got rid of a Turkish danger coming from the Balkans after The Hun.s, Avars and Bulgars again with the assistance of a Turkish tribe.