Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2012 / Cilt: 100 - Sayı: 199

Dede Korkut ve asan kaygı'da danışman Ozan / Akın tipi

The character of adviser poet in the works of Dede Korkut and asan kaygı

Sayfa
117–148
DOI
—

Özet

Danışman ve ozan kavramlarının gelişim sürecine kısaca değinildikten sonra Dede Korkut ve Asan Kaygının yaşadığı dönemler hakkında bilgi verilmiş; özellikle Asan Kaygının Altın Orda Hanı Canıbek ile olan münasebeti üzerinde durulmuştur. Coğrafî hususiyetler de göz önünde bulundurularak danışman ozan tipinin değerlendirilmesine geçilmiştir. Dede Korkut ve Asan Kaygıya ait manzum ve mensur metinler karşılaştırılmıştır. Manzum metinlerde, Dede Korkut Hikâyelerinin mukaddimesi ile Asan Kaygıya ait nasihat türü şiirler; mensur metinlerde ise Bamsı Beyrek Destanı ile Asan Kaygıyla Canıbek Hana atfedilen hikâyeler karşılaştırılmıştır. Bilhassa bu karşılaştırmalarda ozanlarımızın toplum ve tabiat karşısındaki tavırları, toplum için önemleri, düşünce dünyaları, kültürel değerleri, anlatım biçimleri, motif bütünlükleri v.b. kavramlar incelenmiştir. Nihayetinde birçok ortak noktaya ulaşılmıştır.

Abstract

After touching upon the concept of adviser and poet, the information about the time of Dede Korkut and Asan Kaygı has been given and especially the relation between Asan Kaygı and Canıbek, who was the khan of Altınorda, has been mentioned. After these the norm of adviser poet has been clarified by the view of geographical characteristics. The poetical and prose works of Dede Korkut and Asan Kaygı has been compared. As poetical works introduction in The Stories of Dede Korkut and the didactic poets of Asan Kaygı, and as prose works The Saga Of Bamsı Beyrek and the stories, which refer to Asan Kaygı and Canıbek, has been compared. Especially the poets attitude to society and nature, thinking ways, cultural significance, the ways of explanation, etc. has been researched. As conclusion lots of common points has been determined.