Anadolu mayasından Türkistan mayasına Türk kimliği

Özet

Kimlik, bir taraftan ferdin iç dünyasında gerçekleşen bir oluş, diğer taraftan toplumun etkin olduğu bir inşadır. Fert ve toplumun birliğini, kimliğin özünü oluşturan maya gerçekleştirir. Anadoluda Türk kimliğinin özünü oluşturan maya Türkistandan gelmiştir. Bu özle oluşan kimlik, kimliğin sahiplerince tekrar Türkistana taşınmak istenmiştir. Bütün Türk Dünyasının birlikteliğini birliğe dönüştürecek yegâne unsur olarak bu maya esas alınmıştır. Bu sebeple, Türk Dünyasına yönelik ilgi, sadece bir siyasî hareket olmamış, ilmî ve edebî camiada önemli bir yer bulmuştur. Siyasî iktidar mücadelesi içinde yer alanlardan daha fazla, edebiyatçı, yazar, gazeteci, din adamı gibi geniş bir yelpazenin Türk Dünyasının kimlik birliğinin sağlanmasına yönelik çabası olmuştur. Bu çaba Rus sömürgeciliği döneminde kesintiye uğramış görünse de için için gerçekleşen bir mayalanmanın mevcudiyeti Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra fark edilmiştir. Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını kazanmalarıyla birlikte, Türkiye ile Türkistan arasındaki ilişkilerde önemli gelişmeler görülmüştür. Mayanın tutup tutmaması insan unsuruna bağlı olarak şekillenecektir.

Abstract

Identity, on the one hand is an event that takes place in the inner world of an individual and on the other hand is a kind of construction in which the society is actively involved. The nature forming the core of identity constitutes the unity of the individual and society. The nature forming the core of Turkish identity in Anatolia has come from Turkistan. The identity formed by this core has been wanted to carry again to Turkistan by the owners of the identity. This ferment has been based on as the unique element that will turn the unity of the whole Turkic World into a unity. For this reason, interest in the Turkic World has not only been a political movement but also it has found an important place in the community of science and literature. More than the ones who have been involved in the struggle for political power, the ones such as people dealing with literature, writers, journalists and clerics in a broad spectrum have struggled for the constitution of the unity of the Turkic World s identity. Even if this struggle was seen as if it had been interrupted during the period of the Russian colonialism, presence of the bitterly realization of this nature ferment was noticed after the decomposition of the Soviet Union. After the Turkish Republics had gained their independence, significant developments were noticed related to the relations between Turkey and Turkistan. Whether the realization of this ferment will be ok or not depends on the human element.