Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2014 / Cilt: 108 - Sayı: 212

İran Şahı ıı. Tahmasb'ın siyasi faaliyetlerinin OSmanlı Devleti'ne etkileri ve ııı. Ahmed saltanatının son bulması

The effects of political activities of Persian Shah Tahmasb the $2^{nd}$ and the Early termination of the Ottoman Empire Ahmed The $3^{rd}$

Sayfa
127–148
DOI
—

Özet

1722 tarihinde Afganlıların İran içindeki karışıklıklardan faydalanarak harekete geçmesi ve 1723 tarihinde başkent İsfahanı alması ile Safevî hanedanı son bulma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Bu sırada şehzade olan Tahmasb, Safevî hanedanını devam ettirmek ve Afganlıları İran yönetiminden uzaklaştırmak için uzun süreli bir mücadeleye girişmiştir. Bu süreçte 1723-1726 yılları arasında Osmanlı Devleti, İrana girerek bazı topraklar elde edip üstünlük sağlamışken, 1726 tarihinden sonra ortaya çıkan gelişmelerle sorunlar yaşamaya başlamıştır. Afganlı meselesi, Tahmasb sorunu, uzun süren harpler ve alınmaya başlayan mağlubiyetler belli başlı sorunlar olmuştur. Nadirin Tahmasb yanında yer alması ile iyice zor durumda kalan Padişah III. Ahmed, yaşanan huzursuzlukların neticesi olarak ortaya çıkan Patrona İsyanı (1730) ile tahtını kaybetmiştir.

Abstract

Due to the activation of Afghans in 1722, which took advantage of the riots in Iran and following their conquest of Isfahan, the capital in 1723, Safavid Dynasty faced the danger of termination. Tahmasb who was the prince at that time initiated a long lasting struggle in order to maintain Safavid Dynasty and remove Afghans from Iranian Government. In this period Ottoman Empire conquered some land in Iran between 1723 and 1726 and gained an advantage. However problems appeared due to the developments after 1726. The most important issues were Afghani problem, long lasting battles and the recent defeats. Sultan Ahmed the $3^{rd}$, who was stuck in a difficult position when Nadir took sides with Tahmasb, lost his throne due to the Patrona riot occurred in 1730 as a result of the unrest.