Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2014 / Cilt: 107 - Sayı: 211
Atatürk'ün düşünce yapısını şekillendiren unsurlar
- Sayfa
- 227–238
- DOI
- —
Özet
Mustafa Kemal Atatürk, askerlikten tarihe, dilden uygarlığa, sosyolojiden psikolojiye ve felsefeden ekonomiye kadar uzanan geniş bir entelektüel alana sahipti. Bu geniş yelpazeli fikir alanını esas almak suretiyle kendine özgü bir bileşkeye ulaşmıştı. Çocukluk ve gençlik yıllarını geçirdiği Selanikin Osmanlı Devletinin Batıya açılan kapısı olması, Mustafa Kemali, Fransız devrim ilkelerinin esin kaynağı ve taşıyıcısı olan fikir adamlarına yaklaştırmış, bu olgu doğal olarak kendisinin fikrî ve siyasi etkinliklerini doğrudan etkilemişti. Cumhuriyetçi Rousseau ve Montesquieu, halkçı Durkheim, pozitivist Tevfik Fikret ve Filibeli Ahmet Hilmi, milliyetçi Ziya Gökalp, Namık Kemal ve Mehmet Emin (Yurdakul) gibi fikir önderlerinin genç Mustafa Kemal üzerindeki etkileri, bu açıdan bakıldığında son derece doğal bir yansımaya işaret etmektedir. Konuya bir de askerlik mesleğinin mensuplarına kazandırdığı sosyolojik deneyimler eklendiğinde, Mustafa Kemal Atatürkü şekillendiren temel dinamikler son şekillerini almakta ve Türk Devrim Tarihinin baskın figürü niteliğini taşıyan bir aksiyon adamının düşünce bütünlüğü ortaya çıkmaktadır.
Abstract
Mustafa Kemal Atatürk had a wide intellectual hinterland ranging from soldiering to history, language to civilization, sociology to psychology and philosophy to economics. He had reached his own intersection based on this wide spectrum intellectual hinterland.The fact that Thessaloniki, where he had spent his childhood and adolescence, was a gate to the West made Mustafa Kemal get closer to the men of intellect who were the inspirers and carriers of the principles of the French Revolution. Naturally this fact had a direct effect on his intellectual and political events. The effects of such intellectual leaders as the republican Rousseau and Montesquieu, democratic Durkheim, Positivist Tevfik Fikret and Filibeli Ahmet Hilmi, nationalist Ziya Gökalp, Namık Kemal and Mehmet Emin (Yurdakul) on young Mustafa Kemal indicated an extremely natural reflection from this perspective. Given that Mustafa Kemal Atatürk won military men sociological experiences, basic dynamics started to take the final shape and the intellectual completion of a man of action who was the dominant figure of Turkish Revolution History appeared.