BOZKIR KÜLTÜRÜNDE BRONZ’UN (TUNÇ) ORTAYA ÇIKIŞI VE İŞLENİP YAYILMASI

Özet

Yerleşik kültür sonrası Bozkır kültürünün ortaya çıkışında ve yayılmasında at’ın yanında metalin özellikle Bakır ve Bronz’un (Tunç) kullanılması etkili olmuştur. M.Ö. 3000 yıllarında küçük çapta eritme kazanlarında çoğunluğu bakır olmak üzere bakır ve kalay karıştırılarak eritilirdi. Eritilmiş metal çeşitli kalıplara dökülerek bronz balta, mızrak başı, ok uçları ve çeşitli kesici ve delici aletler elde edilirdi. Orta Asya’da M.Ö. 4000 yılında Anav kültüründe yerleşik hayat tarzı benimsenmiştir. M.Ö. 1700-1200 yılları arasına tarihlenen Andronova kültüründe yaşayan insanlar ise metal işleme gerçekleşmiştir. Bozkırda Andronovo kültüründen sonra göçer ve savaşçı bir kavim görülmeye başlamıştır. Savaşcı ve göçer kavmin insanları ihtiyaçları doğrultusunda gezdikleri coğrafyada maden cevherinin bulunduğu rezervleri keşfetmeyi başarmışlardır. Yeryüzünden aldıkları bu cevheri ilk önce eriterek ulaşması en kolay olan bakırı keşfetmişlerdir. Zamanla uzmanlaşmış metal ustaları ortaya çıkmış, metal işleme bilgi ve becerilerini geliştirip yeni teknolojik aşamalar kaydetmişlerdir. Bu aşamalardan en önemlisi ise zor bulunan kalay madenini belirli işlemlerden sonra bakıra karıştırarak Bronz’u (Tunç) elde etmeleri olmuştur.

Abstract

fter settled culture, alongside “horse”, metal and copper, and especially bronze was used effectively in steppe culture. B.C. 3000, the mixture of copper and tin, most of which was copper, was melted in small size cauldrons. And bronze spearheads, axe, arrowhead, cattery and driller tools were obtained with melted metal. In Anav culture, established life style was adopted in the Middle Asia, B.C. 4000. And then in Andronova culture, metal is worked B.C. 1700-1200. In steppe, after Andronova culture, nomadic and warrior tribes occurred. These nomadic and warrior people discovered the mineral deposits and the mineral ore in their environment to meet their needs. They invented copper, the easiest one, by melting of the mineral ore. After a period of time, masters of metal were appeared and they developed their skills and passed new technological levels. The most important level of these is to get bronze by mixing tin, which is a very rare mineral ore, and copper.