Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2015 / Cilt: 109 - Sayı: 215
IV. - V. YÜZYILLARDA KAFKASYA HUNLARINDAN VE KAFKASYA’DAKİ DİĞER TÜRK KAVİMLERİNDEN KALAN SÖZCÜKLERİN KÖKEN VE ANLAMLARI (BASIK, KURSIK, HUNAN, HALHAL, KENGER, HUN DAĞI; HAYLANDURK, ERAN, BEL; TARHAN, BAKATAR, ARSLAN; BALASAKAN, TALIŞ)
- Sayfa
- 167–192
- DOI
- —
Özet
Hunların I. yüzyıldan beri Kafkasya'da bulundukları, IV-V. yüzyıllarda Kuzey ve Güney Kafkasya'da önemli rol oynadıkları bilinmektedir. Doğu Roma kaynakları Basık, Kursık kişi adlarından, Ermeni kaynakları Hunlara ait Haylandurk kavim adıyla birlikte Eran, Bel adlı Hun şeflerinden söz ederler. Gürcü kaynakları da V. asır ortalarında tarhan, bakatar, arslan gibi Türk unvan ve sözlerini zaptetmişlerdir. Makalede bu kelimeler incelenmiş, Haylandurk adının Alandurlar olduğu belirtilmiş, diğer sözler de etimolojik olarak çözümlenmiştir. Bu meyanda Hunlardan kalan Hunan ~ Hunarakert, Halhal ~ Halhal, Kenger, Hun dağı yer adları da incelenmiştir.Ayrıca Afganistan'dan Güney Kafkasya'ya göçen Akhunların oturduğu Balasakan şehri ve Eftalit kavim adıyla ilgili Talış kavim adı üzerinde de durulmuştur (Toplam 14 kelime)
Abstract
The Caucasian Huns and other Turkish peoples in the 4th and 5th centuries and some words left from them such as Basık, Kursık, Khunan,Khalkhal, Kenger; Haylandurk, Eran, Bel, Tarhan, Bakatar, Arslan; Balasakan, Talış. It is well known that the Huns had been in Caucasia since 1rst century and had played an important role both in Northern and Southern Caucasia between the 4th and 5th centuries. The East Roma sources Basık, Kursık; the Armenian sources mentioned Haylandurk, a name of tribe that belongs to the Huns and the Huns chiefs named Eran and Bel. The Georgian sources also recorded the Turkic titles and words of Tarhan, Bakatar, Arslan in the middle of the 5th century. I examined these words in this paper and stated that Haylandurk used for Alandurs and explained the other words etymologically. At the same time, I explained the eponyms such as Khunan ~ Khunarakert, Khalkhal and Kenger, Hun dağı left from Huns. In addition, I try to explain the name of Talış (Talish) which has some relation with the tribal name of Eftalit and the Balasakan city, where Akhuns were settled down and then they emigrated from Afghanistan to Southern Caucasia (14 words)