TÜRK KAVRAMININ TARİH BOYUNCA GEÇİRDİĞİ ÇİLELİ VE HAZİN SERÜVEN

Özet

Türk kavramı, en eski Çin kaynaklarında da geçen ve birleşik Türk Boyları için kullanılan bir kavramdır. Bir diğer ifadeyle Oğuzların 24 boyu- nu içine alan ve her boyun müşterek soyadını ifade eder. Tarih boyunca çileli ve hazin bir serüveni yaşayan bu kavram, 16 devlet kuran bir milletin kurduğu devletlerin içinde sadece ikisinde adını gösterebilmiştir: Göktürk ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti. Diğer devletler daha ziyade kurucuların ve hanedanların isimleriyle anılagelmiştir. Mesele sadece bununla bitmiyor; Türk kavramı tarihi geçmişi içinde, cahil, köylü, eğitimsiz, anlamında kullanıldığı gibi, hakaret içeren anlamda da kullanıldığı görülmüştür. Bunun en bariz örneklerine İmparatorluk dönemlerinde özellikle Osmanlılar döneminde rastlamaktayız. Devşirmelerin hâkim olduğu saray yönetiminde bunların en acı örneklerini görebiliriz. Bu makalemizde Türk kavramının işte bu hazin serüvenini ele alacağız.

Abstract

The term “Turk” mentioned in the oldest Chinese texts refers to the united Turkish Tribes. In other words, the meaning of the term “Turk” comprises of the 24 Oguz clans and stands for each of these clans’ patronymic names. The term experiencing a sad and enduring adventure throughout the ages, is only used twice in the names of the states among sixteen ones which were founded by Turks. These states are Gokturks and the Repub lic of Turkey. The rest of the states were occasionally named and called with the names of their founding families. Furthermore, it is seen that the term “Turk” is used to mean “ignorant, villager, illiterate” and it stands for some pejorative meanings in the course of the history. The most apparent examples are seen in the periods of Turkish Empires, most notably in the Ottoman Period. The most pejorative usages of the term can be traced in the administration of the Porte under the domination of Devshirmes. This paper examines this sorrowful adventure of the term “Turk”