ARAPÇA-TÜRKÇE DEYİM KOPYALARI ÜZERİNE

Özet

Deyimler, kelimelerin kendi anlamının dışında kullanılması ve kalıplaşmasıile anlatıma zenginlik katan, az sözle çok şeyin ifade edilebildiğisöz öbekleridir. Dilde hazır bulundukları, söz sırasında üretilmediklerive yıllar içinde kalıplaştıkları için deyimler üzerine yapılançalışmalarla dilin zenginliği, anlatım biçimi, kelimelerin tarihî süreçiçinde geçirdiği anlam değişmeleri gözler önüne serilebilmektedir.Tarihî Türk dili alanında görülen bazı deyimlerin Türkçenin ilişkidebulunduğu akraba olmayan dillerden kopyalandığı bilinmektedir. Buhususta özellikle İslamiyet öncesi Türk dili alanı için Çince-Soğdca-Türkçe; İslamiyet sonrası tarihî Türk dili alanı için Farsça-Türkçeilişkileri üzerine çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu makalede daha önceüzerinde durulmayan bir konu olarak Türkçe ilk Kur’an tercümelerindeArapçadan Türkçeye yapılan deyim kopyaları incelenecektir.

Abstract

Idioms are phrases that add richness to a narrative by using and stereotyping words outside their own meaning, thereby expressing a lot with few words. Given that they are already present in language, they are not produced by randomly selecting words, and they can become stereotyped over the years, thus revealing the richness of the language, the way it expresses itself, and how words have changed in meaning over the course of history. When we look at the history of Turkish, we see that a sizable number of idioms had been adopted word for word from non-Turkic languages. In this regard, various studies in the field of historical linguistics have been conducted on the relationship between the pre-Islamic relationship between Chinese, Sogdian, and Turkish, as well as the post-Islamic relationship between Persian and Turkish. This study will examine idioms copied from Arabic into Turkish during the first Qur’an translations in Turkish as an issue which has not been discussed before.