COVID-19 salgınının Türkiye’deki coğrafi dağılışının izlenmesinde Web CBS kullanım

Using Web GIS in Monitoring the geographical distribution of the COVID-19 pandemic in Turkey

Özet

Aralık 2019’da ilk defa Çin’in Wuhan şehrinde tespit edilen ve bu şehirden kısa sürede yayılan ve küresel çapta bir afet haline dönüşen Covid-19 pandemisi tüm dünyayı etkisi altına alan salgın bir hastalıktır. Hastalığın dağılış ve yayılışında birçok coğrafi faktör etkili olmuş ve olmaktadır. Sürecin izlenmesi ve yönetilmesinde dünya üzerindeki binlerce vakanın mekânsal takibinin yapılabilmesini sağlayan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılmaktadır. CBS, hastalıkların haritalanması ve kümelenmesini farklı mekânsal modelleme yöntemleri ile ortaya koyabilmektedir. Son yıllarda internet teknolojilerinde meydana gelen gelişmeler ile birlikte yapılan çalışmalar internet ortamına aktarılarak çok sayıda kullanıcıya aynı anda ulaştırılabilme imkânına kavuşmuştur. Bu çalışmada da web haritaları ve web uygulamaları geliştirilmiş, Covid-19 pandemisi ile ilgili verilerin mekân ile ilişkilendirilerek sunulduğu bir platform tasarlanmıştır. Türkiye özelinde çeşitli istatistiksel verilerle karşılaştırılarak web tabanlı uygulamalar üzerinden anlık olarak yayınlanması hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk ayağını veri tabanı tasarımı, veri üretimi ile tematik haritaların tasarlanması; ikinci ayağını ise web servislerinin yayınlanması, web haritalarının üretilmesi ile web ve mobil uygulamaların tasarlandığı web CBS tarafı oluşturmaktadır. Hazırlanan Covid-19 Küresel Takip Paneli uygulaması veri güncelleme ve güncelliği, veri tabanı, CBS servis mimarisi ve web ara yüzü ile bütüncül bir sistemin sonuç ürünüdür. Benzer uygulamalara göre en önemli farklılığı ülkemiz özelinde insan-mekân ilişkisinin ortaya konmasıdır. Uygulama hem ülkemiz hem diğer dünya ülkelerinin Covid-19 güncel durumlarının anlık olarak takip edilmesini sağlamaktadır. Bunun yanı sıra tüm ülkelerdeki kesinleşen, iyileşen ve vefat eden toplam vakalar listelenmekte, ülkemizdeki Covid-19 toplam test, kesin vaka, iyileşen vaka, aktif vaka ve vefat edenlerin günlük seyirleri takip edilebilmektedir. Covid-19 vakaları ile ilişkili istatistiksel verilerden, ülkemiz özelinde demografik veriler ve hastane kapasitelerine il bazında ulaşılabilmektedir. Ülkemizin il bazında yaşlı nüfus oranlarının haritalanması ile Covid-19 açısından riskli bölgeler tespit edilebilmektedir. Aynı zamanda ülkemiz ve Avrupa ülkeleri arasındaki 65 yaş üstü nüfus oranı karşılaştırılabilmektedir.

Abstract

The COVID-19 pandemic, which was first discovered in December 2019 in the city of Wuhan in Chi na, spread from this city in a short time to almost the entire world and turned into a global-leveldisaster, is a pandemic that has influenced the entire world. Many geographical factors have beenand are being effective in the distribution and prevalence of the disease. Geographic InformationSystems (GIS) are used to monitor and manage the process, allowing spatial tracking of thousandsof cases around the world. GIS may present the mapping and clustering of diseases with differentspatial modelling methods. With the developments in internet technologies in recent years, thestudies have been transferred to the internet environment and have gained the opportunity toreach many users at the same time. In this study, web maps and web applications were developed,and a platform was designed to present data related to the Covid-19 pandemic by associating itwith the space. Turkey via the web-based applications compared to a variety of statistical datain particular has been targeted to be published instantly. The first pillar of the study consisted ofdatabase design, data production and thematic map design, while the second pillar of the studyinvolved broadcast of web services, production of web maps and the web GIS aspect where weband mobile applications were designed. The COVID-19 Global Monitoring Panel application is anend product of a holistic system with data updating and currency, a database, GIS service archite cture and web interface. The most unique aspect of the study is presentation of the human-spacerelationship specifically for Turkey. The application allows instantaneous monitoring of the current COVID-19 statuses of both Turkey and other countries of the world. In addition to this, theconfirmed, recovered and deceased total cases in all countries are listed, and the daily counts ofCOVID-19 total tests, confirmed cases, recovered cases, active cases and deaths in Turkey may bemonitored. From statistical data related to COVID-19 cases, demographic data and hospital capa cities for Turkey may be accessed on a provincial level. By mapping elderly population ratios ona provincial level for Turkey, risky regions in terms of COVID-19 may be determined. Additionally,the over-65 years old population rates may be compared between Turkey and European countries.