Avrasya denkleminde jeopolitik kırılma; Ukrayna

Özet

Ukrayna toprakları 1991 yılında SSCB’den bağımsızlığını ilan edene kadar doğulu ve batılı güçler ara-sında hep mücadele sahnesi olmuştur. 2014 yılında yapılan referandum sonucu Kırım’ın Rusya’yabağlanması ile birlikte Ukrayna’nın jeopolitik önemi bir kez daha dünya gündeminin ana maddele-rinden biri haline gelmiştir. Avrasya denkleminde jeopolitik kırılmalara neden olan Ukrayna toprak-ları tarihin her devresinde ya güçlü devletlere ev sahipliği yapmış ya da yayılmacı politika izleyendevletlerin hedef tahtasında yer almıştır. Bu nedenle günümüz dünyasında Doğu ve Batı arasındakimücadelenin önemli fay hatlarından birini de Ukrayna teşkil etmektedir. Ukrayna’nın sahip olduğugüçlü tarımsal olanaklar, doğal kaynakları ve Rusya ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında önemli enerjikoridorlarından biri olması jeopolitik önemini ortaya koyan önemli nedenlerdir. Bu nedenlerle Uk-rayna’nın iç ve dış politikası başta Rusya olmak üzere Avrupa Birliği ve ABD tarafından dikkatle takipedilmektedir. Ukrayna’ya komşu ve bölge ülkelerinin de kendi ülke ve bölge çıkarları için Ukrayna’yayakın ilgi gösterme zorunluluğu da hesaba katıldığında dünyanın en önemli stratejik bölgesi Av-rasya’nın batı kesimde yer alan Ukrayna’nın jeopolitik önemi ortaya çıkmaktadır. Jeopolitik önemaçısından Türkiye ile oldukça benzer özellikler gösteren Ukrayna’nın geleceğini şekillendiren geliş-meler Türkiye’yi de yakından ilgilendirmektedir. Zira Karadeniz Havzası’nda yaşanacak her türlüolumlu ve olumsuz gelişme siyasi, askeri, ekonomik ve toplumsal açından Türkiye’ye de etki ede-cektir. Bu makalede Ukrayna’nın jeopolitik önemi, Ukrayna’nın geleceğini etkileyen ve şekillendireniç ve dış etkenler (Rusya, AB, ABD) ile Türkiye-Ukrayna arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

Abstract

Until its independence declared from the USSR in 1991 the territory of Ukraine was the scene ofstruggle between the eastern and western powers. As a result of the referendum in 2014, the geo-political importance of Ukraine has once again become one of the main items of the world's agenda,with the Crimea being connected to Russia. The territory of Ukraine, which caused geopoliticalbreakings in the Eurasian balance, took place in the target board of states that either hosted strongstates or followed expansionist politics in every period of history. Therefore, Ukraine is one of theimportant fault lines of the struggle between East and West in today's world. Strong agriculturalopportunities, natural resources and being one of the important energy corridors between Russiaand the European Union countries are important reasons that reveal the geopolitical importanceof Ukraine. For these reasons, Ukraine's domestic and foreign policy is carefully followed by espe-cially Russia, the European Union and the United States. The neighboring countries of Ukraine andthe countries of the region must pay close attention to Ukraine for their country and region interests.Taking this into account, the geopolitical importance of Ukraine in the western part of Eurasia, oneof the most important strategic region of the world, is emerging. The developments shaping thefuture of Ukraine, showing very similar characteristics in terms of the geopolitical importance ofTurkey, are closely related to Turkey as well. Inasmuch as, all kinds of positive and negative deve-lopments will be experienced in Black Sea Basin will influence Turkey in terms of political, military,economic and social. In this article, the geopolitical importance of Ukraine, internal and externalfactors (Russia, EU, USA) that affect and shape the future of Ukraine, and also the relations betweenTurkey and Ukraine are investigated.