Tavşanlarda deneysel olarak aşırı demir yüklenmesiyle oluşturulan oksidatif hasarın karaciğer dokusunda yaptığı biyokimyasal değişiklikler

The biochemical changes due to oxidative damage caused by experimentally over loaded iron in liver of rabbits

Mehmet AKDOĞAN, Fatih GÜLTEKİN, Süleyman KALELİ, İrfan ALTUNTAŞ, Namık DELİBAŞ

Özet

Organizmaya fazla miktarda alınan demir gibi geçiş metalleri karaciğer, kalp, eklemler ve pankreas β hücreleri gibi bir çok dokuda oksidatif hasar oluşturur. Yaşayan organizmalarda serbest radikallerin oluşturduğu oksidatif hasarı indirgeyici yönde antioksidan savunma sistemleri mevcuttur. E vitamini ve pineal bezden sentez edilen melatonin güçlü antioksidan maddelerdir. Bu çalışmada demir dekstran, melatonin ve E vitamininin karaciğer fonksiyon testlerinden plazma Aspartat aminotransferaz (AST), Alanın aminotransferaz (ALT), Laktat dehidrogenaz (LDH) aktivite düzeyleri ile karaciğer dokusu antioksidan enzim sistemlerden süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon redüktaz (GSSG-Rd), katalaz (ÇAT) ve lipid peroksidasyonunun göstergesi olan malondialdehid (MDA) düzeylerine etkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmada ağırlıkları 600 - 800 gr arasında olan Yeni Zelanda türü, 40 erkek tavsan 10'arlı 4 gruba ayrıldı. Grup 1'e serum fizyolojik (kontrol grubu), Grup II 'ye 500mg/kg demir dekstran, Grup 111 'e 500mg/kg demir dekstran ve 100 mg/kg melatonin. Grup IV' e 500mg/kg demir dekstran ve 100 mg/kg vitamin E intraperitoneal (i.p.) olarak uygulandı. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında Grup 11, III ve IV' de plazma AST, ALT ve LDH aktivitelerinin anlamlı olarak arttığı (p

Abstract

Over loaded transition metals such as iron to an organism can cause oxidative damage on some organs such liver, heart, joints and beta cells of pancreas. Antioxidant defense systems which reduce oxidative damage caused by free radicals are present in living organisms. Vitamin E and melatonin secreted from pineal gland are strong antioxidants. In this study, we aimed to investigate the effects of iron dextran. vitamin E and melatonin on liver function tests such as the activities of aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT) and lactate dehydrogenase in plasma, and antioxidant enzyme activities such as superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px), glutathione reductase (GSSG-Rd) and catalase (CAT), and the level of malondialdehyde (MDA) which is a marker of lipid peroxidation in liver. Forty New Zealand male rabbits, weighting 600 - 800 g were used. Animals were divided into four groups. Physiologic saline, iron dextran (500 mg/kg), iron dextran (500 mg/kg) plus melatonin (100 mg/kg), iron dextran (500 mg/kg) plus vitamin E (100 mg/kg) were applied intraperitoneally in Group I (control), Group II, Group III and Group IV, respectively. Plasma AST, ALT and LDH activities elevated significantly (p