Nükleotid eksizyon onarımı ve kanser

Özet

Genomik DNA’da çevresel etmenlerle veya kendiliğinden oluşan DNA hasarları ya çeşitli DNA onarım mekanizmaları ile onarılır veya hücrenin programlı ölümüne neden olur. Canlı organizmalarda direkt DNA onarımı, nükleotid ve baz eksizyon onarımı, rekombinasyonel onarım gibi çeşitli DNA onarım mekanizmaları tanımlanmıştır. Bu mekanizmalar arasında nükleotid eksizyon onarımı bilinen en genel ve etkili onarım mekanizmasıdır. Nükleotid eksizyon onarım mekanizmasının yeterince işlev görememesi yaşlanma, kanser oluşumu, çeşitli kalıtsal ve nörodejeneratif bozukluklar ile sonuçlanır. Nükleotid eksizyon onarım mekanizmasının bozuk olduğu genetik geçişli nadir görülen üç sendrom tanımlanmıştır: Kseroderma pigmentosum, Cockayne sendromu, trikotiyodistrofi. Bunlardan kseroderma pigmentozumda deri ve iç organ kanserleri sıklığında artış, bazı olgularda nörolojik bulgular görülmesi dikkat çekicidir. Kanserin moleküler mekanizmalarının anlaşılması ve yeni tedavi stratejilerinin belirlenmesinde bu sendromlar önemlidir. Klinik araştırmalarda sağlıklı kişilerde nükleotid eksizyon onarımı kapasitesindeki çeşitliliklerin çeşitli kanser türlerine yatkınlıkta etkili olduğu düşünülmektedir. Artmış DNA onarımının ayrıca cerrahi olmayan kanser tedavilerinde tedaviye direnç gelişiminde önemli bir faktör olabileceği saptanmıştır.

Abstract

Enviromental or endogenous DNA damages of genomic DNA are either repaired by DNA repair mechanisms or lead apoptosis in living organisms. There are different DNA repair mechanisms such as direct DNA repair, nucleotide and base excision repair, recombinational repair. The most general and efficient repair mechanism known in living organisms is nucleotide excision repair pathway. Defects in nucleotide excision repair results in aging, carcinogenesis, various genetic and neurodegenerative disorders. Xeroderma pigmentosum, Cockayne syndrome and tricothiodystrophy are three rare hereditary disorders with nucleotide excision repair deficiency. Xeroderma pigmentosum is characterized with increased frequency of skin and internal organ cancers and in some case neurological abnormalities. These syndromes are very important to understand the molecular mechanisms of cancer and to design new therapeutic strategies. In normal population, interindividual variations in nucleotide excision repair capacity might be correlated with cancer proneness. Increased DNA repair capacity is also implicated in resistance of nonchirurgical cancer treatments.