Ratlarda oluşturulan hemorajik şok modelinde N-asetilsistein’in oksidatif stres üzerine olan etkisi

The effect of N-acetylcysteine on oxidative stress in induced hemorrhagic shock model in rats

İlhami SOLAK, Ebru SEZER, Kubilay DEMİRAĞ, Oğuz ERİŞ, Ali Reşat MORAL, İlkin ÇANKAYALI

Özet

Amaç: İmmuno-inflamatuvar mediyatörlerin aktive olmasıyla açığa çıkan serbest oksijen radikallerinin (SOR) hemorajik şokun geç döneminde multipl organ yetmezliğine neden olduğu ileri sürülmektedir. Çalışmamızda; serbest radikal toplayıcı özellikleri olan antioksidan ajanlardan biri olarak kabul edilen N-asetilsistein (NAS)’in etkinliğinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: On altı adet Winstar türü erişkin erkek rat rasgele 2 gruba ayrıldı. Mekanik ventilasyon desteği altındaki ratların tümünden 15 dk.’lık bir süre içinde hemorajik şok modeli oluşturuldu. Altmış dk.’lık hemorajik şok dönemi sonrasında ortalama arteryel basınç 80-90 mmHg oluncaya dek I. Gruptaki ratlara otolog kan transfüzyonu ve kristalloid infüzyonu yapılırken, II. Gruptaki ratlara otolog kan transfüzyonu ve kristalloid infüzyonu ile aynı anda 150 mg kg-1 dozunda N-asetilsistein IV olarak verildi. Bir saatlik sürenin sonunda şok dönemi öncesinde ve sonrasında alınan tüm kanlardan malondialdehit (MDA), superoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (KAT) tetkikleri yapıldı.Bulgular: SOD, KAT ve MDA analizlerinin başlangıca göre olan değişimleri ve bu değişimlerin gruplar arasındaki karşılaştırmaları yapıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı.Sonuç: OAB’ın 50-55 mmHg arasında tutulduğu kompansatuvar hemorajik şok modelinde SOR’da yükselme saptanmadığı ve bu deneysel modelde NAS’ın koruyucu etkinliğinin olmadığı görüldü. Konunun açıklığa kavuşabilmesi için; OAB’ın daha düşük düzeylerde tutulduğu hemorajik şok modelleriyle araştırılmasına gereksinim olduğu kanısına varıldı.

Abstract

Aim: It was brought forward that reactive oxygen species (ROS) released by the activation of the immuno-inflamatory mediators in the late period of the hemorrhagic shock lead to multiple organ failure. For this reason in our study investigation of the effects of n-acetylcysteine (NAC); one of the antioxidant agents with approved free radical collecting property was aimed. Material and Methods: Sixteen adult Winstar rats were randomly divided into two groups. Blood samples were withdrawn within 15 minutes from mechanically ventilated rats in which hemorrhagic shock model was induced. After 60 minutes of hemorrhagic shock, autologous blood and crystalloid infusions were given until the mean arterial pressure reached to 80-90 mmHg in Group I. In the Group 2, N-acetylcysteine 150 mg/kg IV were given concomitantly with autologous blood and crystalloid infusions. After the end of one hour period, malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) levels in blood samples obtained before and after the hemorrhagic shock were measured. Results: When changes in MDA, SOD and CAT values relative to baseline and intergroup comparisons of these changes occurring in these parameters were considered, any statistically significant difference was not detected.Conclusion: It was observed that in moderate hemorrhagic shock model where MAP was kept between 50 and 55 mmHg, any increase in ROS was not detected ,and NAC did not have any protective effect in this experimental model. It is concluded that in order to clarify this issue different hemorrhagic shock models where MAP values are maintained at lower levels are needed.