Tüketici Utangaçlık Ölçeğinin Geliştirilmesi

Özet

Utangaçlık ile ilgili uluslararası alanda özellikle de psikoloji disiplininde çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Ancak bu kadar önemli bir konunun tüketici davranışları açısından neredeyse hiç ele alınmadığı söylenebilir. Bu araştırmanın genel amacı “Tüketici Utangaçlık Ölçeği’ni” geliştirerek tüketici davranışları alanında yapılan araştırmalar için kullanılabilecek bir ölçme aracı ortaya koymaktır. “Tüketici Utangaçlık Ölçeği’nin” geliştirilme sürecinde nitel ve nicel yöntemlere başvurulmuştur. İlk olarak Tüketici Utangaçlık Ölçeği’nin geliştirilmesi, madde havuzunun oluşturulmasıyla başlamıştır. Madde havuzunun oluşturulmasında literatür taramasının yanı sıra odak grup görüşmeleri ve uzman kişilerin görüşlerine başvurma gibi nitel yöntemler kullanılmıştır. İkinci olarak Tüketici Utangaçlık Ölçeği’nin kapsam geçerliliği için yine uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur. Üçüncü olarak, ana saha çalışması öncesi, sahaya inilerek 6 ayrı pilot çalışması gerçekleştirilmiştir. Dördüncü olarak ana saha çalışması yapılmıştır. Araştırmanın örneklem planının oluşturulmasında Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)’nun Düzey 1 sınıflandırılmasından yararlanılmıştır. Bu doğrultuda ana saha çalışması, Türkiye genelinde 12 bölgede yürütülmüştür. Son olarak ölçek geliştirme sürecinde güvenirlik analizi, keşfedici faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Bu araştırmada toplamda 2473 katılımcıya ulaşılmıştır. Elde edilen nihai tüketici utangaçlık ölçeği tek boyutlu olup 16 maddeden meydana gelmektedir. Bu çalışma neticesinde elde edilen Tüketici Utangaçlık Ölçeği’yle psikoloji ve pazarlama alanında yapılacak ortak çalışmalarda kullanılabilecek bir ölçme aracı ortaya konulmuştur.

Abstract

There are many scientific studies on shyness in the international arena, especially in the discipline of psychology. However, it can be said that such an important issue is almost never addressed in terms of consumer behaviour. The overall aim of this research is to develop a measurement tool that can be used for research in the field of consumer behaviour by developing the “shy consumer scale”. Qualitative and quantitative methods were used in the development of the “Shy Consumer Scale”. First, the development of the shy consumer scale started with the creation of a pool of items. Qualitative methods such as focus group discussions and seeking advice from experts were used in addition to the literature review in creating the item pool. Secondly, the expert opinion was again consulted for the scope validity of the Shy Consumer Scale. Thirdly, before the main field study, six separate pilot studies were carried out at the field. Fourth, the main fieldwork was carried out. The sampling plan of the research project was designed according to Turkey Statistics Institute Level 1 classification. In this direction, the main fieldwork was carried out in Turkey across 12 regions. Finally, reliability analysis, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were used in the scale development process. In this context, the ultimate Shy Consumer Scale was created in the light of the information obtained as a result of the main field study. In this research, 1353 participants for pilot studies and 1120 participants for main studies, a total of 2473 participants were reached. The final shy consumer scale obtained is one-dimensional and consists of 16 items. Especially in consumer behaviour research, psychology is used extensively. Shy Consumer Scale that obtained as a result of this study can be used as a measurement tool in multidisciplinary studies in the field of psychology and marketing.