Kronik karaciğer hastalığı ve karaciğer sirozlu olgularda hepatopulmoner sendrom sıklığı

Hepatopulmonary syndrome frequency in patients with chronic liver disease and cirrhosis

Ö. ABADOĞLU, H. AKPINAR, E.S. UÇAN, A. AKKOÇLU, E. ÖZBİLEK, Y. SEYİTHANOĞLU, D. KAYA

Özet

Hepatopulmoner sendrom (HPS) karaciğer hastalığı ile birlikte oda havası solurken alveolo-arteryel oksijen gradientinde (PA-aO2) ve intravasküler dilatasyonların bulunduğu bir triaddır. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü 'ne başvuran ve kronik karaciğer hastalığı tanısı konmuş olgularda HPS sıklığını araştırmak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Olgularımıza otururken ve yatarken arteryel kan gazı analizi (KGA), solunum fonksiyon testi (SFT), kontrastlı transözefageal ekokardiografi (TÖE), 99mTc makroalbuminaggregat sintigrafi (99mTc MAA) tetkikleri uygulanmıştır. Çalışmaya 21 olgu (5 kadın, 16 erkek) alınmıştır. Yaş aralığı 32-80 y (ortalama 57.3 y) olarak belirlenmiştir. 6 olguya kronik hepatit, 15 olguya karaciğer sirozu tanısı konmuş, 11 olgudan (%52) dispne öyküsü, 1 olguda siyanoz, ikisinde spider nevüs, altı tanesinde gastrointestinal sistem (GIS) kanaması öyküsü, 11 olguda özefagus varisi saptanmıştır. Bir olguda PaO2 60 mmHg'nın altında, 6 olguda 60-80 mmHg olarak bulunmuştur. PA-aO2 10 olguda 20 mmHg'nın üzerinde hesaplanmış, ortalama PA-aO2 17.4 mmHg olarak belirlenmiştir. Olgularımızdan 3 tanesinde kontrastlı-TÖE pozitif olarak değerlendirilmiş, bu olgulardan 1 tanesinde 99mTc MAA in karaciğer, böbrek ve beyin üzerindeki birikimi gösterilmiştir. Olgularımızın hiçbirinde oksijen tedavisine yanıt vermeyen hipoksemi saptanmadığından pulmoner anjiografi yapılmamıştır.

Abstract

The hepatopulmonary syndrome (HPS) is defined as the triad of liver disease with an increased alveolar-arterial gradient while breathing room-air and evidence of intrapulmonary vascular dilatations. Our aim in this study is to search HPS frequency in the patients admitted Division of Gastroenterology of Dokuz Eylül University Medical Faculty Hospital who diagnosed chronic liver disease. Each patient was examined, completed pulmonary function testing (PFT), arterial blood gas analyses in standing and supine positions, contrast-enhanced transesophageal echocardiography (CE-TOE) and 99mTecnetium-labelled macroaggregat albumin scintigraphy (99mTc MAA) were performed. Twenty-one patients, 5 women and 16 men, were studied. The ages of these patients ranged between 32-80 y (average 57.3 y). Six patients had chronic hepatitis, 15 patients had cirrhosis of the liver. Eleven of patients (52%) had history of dyspnea, 1 patient cyanosis, 2 patients spider nevus, 6 patients gastrointestinal bleeding and 11 patients esophageal varices. In one patient, PaO2 was < 60 mmHg, 6 patients 60 to 80 mmHg. In 10 patients alveolar-arterial oxygen tension gradient was greater than 20 mmHg. The mean PA-aO2 was 17.4 mmHg. Three patients had positive CE-TOE. One patient had 99mTc MAA whole body scan in which considerable uptake was noted over the kidneys, brain and liver. In none of the patients pulmonary angiography was obtained because hypoxemia was improved during breathing 2 lt/min oxygen.