Hemodiyaliz hastalarının Pittsburgh uyku kalite indeksi ile değerlendirilmesi

Özet

Hemodiyaliz hastalarında uykuya dalamama, sık uyanma, uykuyu sürdürememe ve huzursuz bacak sendromu gibi uyku bozuklukları sıklıkla görülmektedir. Kronik hastalıklarına eklenen bu sorunlar hemodiyaliz hastalarının fonksiyonel yaşantılarını ve hayat kalitelerini daha da düşürmektedir. Bu çalışma hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesi ve etkileyen faktörleri değerlendirmek için yapıldı. Kronik hemodiyaliz programında olan 94 son dönem böbrek yetmezliği hastası (45’i kadın, 49’u erkek) çalışmaya alındı. Tüm hastalara uyku kalitelerini değerlendirmek için “Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi” anketi yapıldı. Hastaların yaş ortalaması 49.7 ± 16.5 yıl ve ortanca hemodiyaliz süreleri 31.5 (3-192) ay idi. Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’ne göre hastaların 65 (%69.1)’inde uyku kalitesi kötü (global skor ≥ 5 olanlar) olarak saptandı. Uyku kalitesi kötü olanlarda yaş ve kadın cinsiyet sıklığı anlamlı olarak yüksek iken (p= 0.044 ve p= 0.009), diğer parametreler açısından fark saptanmadı. Uyku kalitesi ile diğer parametrelerin ilişkisine bakıldı. Yaş, kadın cinsiyet ve hemoglobin ile “kötü uyku kalitesi” arasında zayıf olmakla birlikte anlamlı bir ilişki saptandı (rs= 0.284 p= 0.006, rs= 0.301 p= 0.003 ve rs= -0.216 p= 0.037). Lojistik regresyon analizinde; sadece kadın cinsiyet “kötü uyku kalitesi” üzerine bağımsız etmen olarak tespit edildi. Sonuç olarak; kronik hemodiyaliz tedavisi programında olan hastalarda, kadınlarda daha fazla olmak üzere uyku kalitesi belirgin olarak bozulmuştur. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarının klinik izlemlerinde uyku kalitesinin sorgulanması dikkate alınmalı ve uyku bozuklukları ile ilişkili faktörlerin daha iyi anlaşılabilmesi için, gerekirse polisomnografi ile de desteklenecek çalışmalar yapılmalıdır.