Pulmoner hipertansiyonlu KOAH'lı olgularda pulmoner rehabilitasyon etkinliği

Pulmonary rehabilitation efficiency in COPD patients with pulmonary hypertension

Pınar ERGÜN, Dicle KAYMAZ, Neşe DEMİR, Nurcan EGESEL, Cennet Filiz TAŞDEMİR, Fatma ŞENGÜL, İpek CANDEMİR

Özet

Giriş: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), en sık sekonder pulmoner hipertansiyon (PH) nedenleri arasındadır. Günümüzde pulmoner rehabilitasyon (PR), KOAH tanılı olguların standart tedavisinde yer alması önerilen yöntemlerdendir. Bu çalışmada, PH olan KOAH tanılı olgularda multidispliner pulmoner rehabilitasyon etkinliğinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Hastalar ve Metod: 2008-2013 yılları arasında merkezimize başvuran 88 stabil KOAH tanılı olgu çalışmaya alındı. 2009 ERS/ESC Rehberine göre ekokardiyografik olarak olasılık dışı Grup 1, mümkün ve olası PH olan olgular Grup 2 olmak üzere iki gruba ayrıldılar. Olguların KOAH dışında pulmoner hipertansiyon nedeni bulunmuyordu. Tüm olgulara kişiye özel multidispliner, ortalama sekiz hafta süren pulmoner rehabilitasyon (PR) programı uygulandı. PR programı öncesi ve sonrası dispne algıları MRC dispne skalası, sağlıkla ilişkili yaşam kaliteleri S. George yaşam kalitesi anketi (SGRQ), egzersiz kapasiteleri ise Artan Hızda Mekik Yürüme Testi (AHMYT) ve Endurans Mekik Yürüme Testi (EMYT) ile ve vücut kompozisyonları biyoelektriksel impedans yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: Tüm olgularda, PR sonrası vücut kompozisyonları [Vücut Kitle İndeksi (VKİ) p= 0.013], yaşam kaliteleri (SGRQ semp., aktivite, total p< 0.001), dispne algıları (MRC p< 0.001) ve egzersiz kapasitelerinde (AHMYT, EMYT, VO2 peak p< 0.001) istatiksel anlamlı kazanımlar izlendi. İki grubun kazanımları karşılaştırıldığında Grup 2nin EMYT kazanımın istatiksel olarak anlamlı fazla izlendi (p= 0.002). Sonuç: Pulmoner rehabilitasyon; PH olan KOAH tanılı olgularda da etkin ve güvenli bir yaklaşımdır. PHli KOAHlı olgular direkt gözetimli egzersiz eğitimi ve kronik hastalık yönetimi için pulmoner rehabilitasyon programlarına yönlendirilmeli ve kişiye özel PR programları yapılandırılmalıdır.

Abstract

Introduction: COPD is among the most common causes for secondary pulmonary hypertension (PH). Pulmonary rehabilitation (PR) is recommmended in the standard treatment of COPD. In this study, efficiency Patients and Methods: 88 patients stable COPD patients who applied to our center between 2008-2013 were enrolled. Un-likely PH patients were grouped as Group 1 while possible and likely PH cases were accepted as Group 2. There were no other cause for PH. All the patients received patient-specific, multidisciplinary 8-week PR. Dyspnea perception was assessed via MRC dyspnea scale, health-related quality of life with S. George life quality questionnaire, exercise capacity via incremental shuttle walking test and endurance shuttle walking test and body composition via bioelectrical impedance test before and after PR program. Results: In all the patients there were significant improvements in body composition (BMİ p= 0.013), quality of life (SGRQ semp., activity, total p< 0.001), dyspnea perception (MRC p< 0.001) and exercise capacity (ISWTT, ESWT, VO2 peak p< 0.001) after PR program. Improvements in Group 2 were observed to be significantly greater. Conclusion: PR is an effective and safe option in COPD patients with PH. These patients should be directed to PH programs for supervised exercise training and chronic disease management and patient-specific PR programs should be established.