Manisa ili ilköğretim öğrencilerinde sigara içme prevalansı

Ayşe Arzu YORGANCIOĞLU, Murat DEMET, Tuğba GÖKTALAY, Ayşın ŞAKAR COŞKUN, Beyhan CENGİZ ÖZYURT, Aylin Özgen ALPAYDIN, Çayan ALKAÇ, Pınar ÇELİK

Özet

Giriş: Bu çalışmada ilimizdeki ilköğretim öğrencilerinde sigara içme prevalansının, içimi etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve Temmuz2009’da yürürlüğe giren sigara yasağına karşı öğrencilerin tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın evrenini ilimiz merkez ilköğretim okulları 6-7-8. sınıflarında bulunan 8236’sıkent ve 4937’si gecekondu olmak üzere 13.173 öğrenci oluşturdu. Örneklem sayısı, ilimizde daha önce bulunan sigarayı ilk kezdeneme prevalansı %17.5 baz alınarak 831 kişi, rastgele seçim yöntemi kullanılarak 6 kent ve 3 gecekondu olmak üzere 9 okulolarak belirlendi. Sigara içme, etkileyen faktörler, sigara içmenin etkileri ve ailelerinin sigara içme durumları gibi soruları içeren anketformu hazırlandı. Belirlenen 9 okuldan toplam 615 öğrenciye anketuygulandı. Araştırmanın verileri SPSS 14.0 bilgisayar istatistik paketprogramı kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler (yüzde dağılımı, ortalama, standart sapma),ki-kare ve bağımsız gruplarda t-testi kullanıldı.Bulgular: Öğrencilerin %47’si kızdı. Sigara deneme prevalansı%23.5 (kent okullarında %16, gecekondu okullarında %35),sigara içme prevalansı ise %7.1 (kent okullarında %1.7, gecekondu okullarında %15.7) olarak saptandı. Sigara deneme yaşı 10.04 ± 2.3’tü. Öğrencilerin %86.6’sının sigara yasağını desteklediği,%43.3’ünün sigara paketleri üzerindeki uyarı yazılarının etkili olduğunu düşündüğü ve %35.2’sinin sigara dumanına maruz kaldıklarısaptandı.Erkek cinsiyet, yaş, sosyoekonomik durum, ailenin eğitim durumu, aile bireyi ve en yakın arkadaşın sigara içmesinin öğrencinin sigaraiçmesinde önemli risk faktörleri olduğu görüldü.Sonuç: Sigara içmeye başlama yaşının erken olması sigarayla mücadele çalışmalarının ilköğretim okullarına ve özellikle sigara içmeprevalansının yüksek olduğu gecekondu bölgelerine yoğunlaştırılmalıdır.

Abstract

Introduction: In this study it is aimed to evaluate the prevalence of smoking, factors affecting smoking status, and the attitudes of the elementary school students towards the smoking prohibition law which was approved in July 2009, in city. Materials and Methods: The universe of this descriptive study was 6th-7th-8th class, 8236 urban and 4937 semi-urban, total 13.173 elementary schools students in city center. Study population was determined on the basis of a previous study in which the smoking trial prevalence was found 17.5%, 831 students in 6 urban 3 semi-urban, total 9 schools were chosen randomly. A questionnaire was prepared investigating smoking status, the effects of smoking and family history. Among the 9 chosen schools, the questionnaire was applied to 615 students. SPSS 14.0 statistical package was used. Results: Forty-seven percentages of the students were female. Prevalence of smoking trial was found 23.5% (16% in urban, 35% in semi-urban schools) while the prevalence of smoking was 7.1% (1.7% in urban, 15.7% in semi-urban schools). Mean age of first smoking trial was 10.04 ± 2.3. The smoking prohibition law was supported by 86.6% of the students, the warnings on the cigarette package was thought to be effective by 43.3% students and 35.2% of the students were exposed to passive smoke. Male gender, social status, education level of the family, smoker family member or close friends were found to be important risk factors for smoking prevalence of the students. Conclusion: The early onset of smoking should guide the smoking struggle be concentrated in elementary school especially in semiurban areas where the smoking prevalence is high.