Depresif ve endişe duygudurumunun kistik fibrozis olmayan bronşektazi hastalarının kliniği üzerindeki etkisi

Clinical impact of depression and anxiety in patients with non-cystic fibrosis bronchiectasis

Şehnaz OLGUN YILDIZELİ, Berrin CEYHAN, Derya KOCAKAYA, Melahat BEKİR, Baran BALCAN, Emel ERYÜKSEL

Özet

Giriş: Bronşektazi hastalığı, düzeyi farklı varyasyonlar göstermekle beraber, anormal bronş dilatasyonu ile seyreden bir hastalıktır. Bronşektazi psikoloji üzerine negatif etki yapabilir. Bronşektazi hastalarında klinik ve hastalık derecesiyle psikoloji arasındaki ilişki bugüne kadar çok fazla değerlendirilmemiştir. Bu çalışmadaki temel amacımız, kistik fibrozis olmayan bronşektazi hastalarında depresyon ve endişe duygudurumunun ve bunun BSI ve FACED gibi hastalık derecesini gösteren belirteçlerle olan ilişkisinin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metod: Bu çalışmada stabil dönemdeki toplam 90 (kadın/erkek= 37/53; ortalama yaş 45) bronşektazi hastası değerlendirildi. Dispne skorları, son bir yıl içerisindeki alevlenme ve hastane yatışı, beden kitle indeksi, solunum fonksiyon testleri, balgam kültürleri, BSI ve FACED indeksleri değerlendirildi. Endişe ve depresif duygudurumları Türkçe validasyonu yapılmış “hospital anxiety and depression” ile değerlendirildi. Bulgular: Endişe duygudurumu katılımcıların %30’unda, depresyon %41’inde tespit edilmiştir. Erkeklere kıyasla kadınlarda depresyon daha fazla gözlenmiştir (%55 vs. %22, p= 0.002). Endişe duygudurumu gözlenenlerde, son bir yıl içerisindeki alevlenme sayısının daha fazla olduğu izlenmiştir (3.7 ± 2.0 vs. 2.5 ± 1.8, p= 0.007). Depresyonu olan hastalarda, hastalık süresinin daha az olduğu gözlenmiştir (5.4 ± 6.0 yıl vs. 9.5 ± 8.3 yıl, p= 0.004). Hastalık süresi uzadıkça BSI (hafif hastalarda 5.6 ± 5.0 yıl vs. orta ileri grupta 10.1 ± 9.2 yıl, p= 0.035) ve FACED (hafif grupta 5.7 ± 5.4 yıl vs. orta ileri hastalarda 12.1 ± 9.7 yıl, p= 0.001) indeks değerlerinin daha yüksek olduğu izlenmiştir, ancak endişe duygudurum ve depresyonla BSI ve FACED arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada elde ettiğimiz sonuçlar kistik fibrozis olmayan bronşektazi hastalarında depresyon ve endişe duygudurum riskinin daha fazla olduğunu, özellikle bu riskin kadınlar için daha fazla olduğunu göstermektedir. Hastalık süresi ve alevlenme sayısının psikolojik durumla ilişkili olduğu ve hastalık belirteci indekslerde hastalık süresi uzadıkça artış olduğu sonucuna varılmıştır. Duygudurumdaki bozulmaların erken tespit edilmesi ve bu durumun düzeltilmesinin hastalık yönetiminde önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract

Introduction: Bronchiectasis is a chronic suppurative disease characterizedby abnormal bronchial dilatation. The nature of bronchiectasis may havenegative impact on psychological status, however it is poorly studied in relation to clinical indices, particularly the severity of disease. Primary aim of thisstudy is to detect depression and anxiety in patients with non-cystic fibrosisbronchiectasis and to evaluate its relationship with disease severity indexes.Materials and Methods: Ninety (male/female= 37/53; median age 45 years)stable non-cystic fibrosis bronchiectatic adult patients were enrolled into thisstudy. Dyspnea scores, number of exacerbations and hospital admissionswithin the last year, body-mass index, pulmonary function tests, sputum cultures, bronchiectasis disease severity indexes (BSI and FACED) were assessed. Anxiety and depression were evaluated by using the Turkish version ofthe hospital anxiety and depression scale questionaire.Results: Anxiety was diagnosed in 30% of patients and depression was diagnosed in 41% of the participants. Female participants had significantly higherrates of depression (55% vs. 22%; p= 0.002). Exacerbation rates within thelast year were higher among the subjects with anxiety, moreover, patientswith depression had shorter duration of disease. BSI and FACED severityindexes increased with longer duration of disease (5.6 ± 5.0 yrs in mild groupvs. 10.1 ± 9.2 yrs in moderate-to-severe group, p= 0.035 and 5.7 ± 5.4 yrsin mild group vs. 12.1 ± 9.7 yrs in moderate-to-severe group, p= 0.001, respectively), however, anxiety and depression were not related with BSI andFACED severity indexes.Conclusion: Patients with non-cystic fibrosis bronchiectasis have an increased risk for depression and anxiety. Duration of diseaseand higher exacerbation rate are related with psychological status and indexes increased with longer duration of disease. Early detection and taking the necessary measures to improve the psychological state is necessary for the overall management of these patients.