XX. YÜZYILA GİRERKEN OSMANLI PEHLİVANLARININ YABANCI ORGANİZATÖRLER VASITASIYLA YURTDIŞINDA YAPTIKLARI GÜREŞ MÜSABAKALARI*1

WRESTLING COMPETITION MADE BY OTTOMAN PEHLIVANS ABROAD THROUGH FOREING ORGANIZERS WHEN ENTERING THE XX. CENTURY

Özet

Osmanlı Devleti sarayında pehlivanların pek çok sosyal ve askeri vazifeleri olduğu gibi kültürel anlamda tanıtım faaliyetlerinde de görev aldıkları söylenebilir. Örneğin, Osmanlı Devleti’nde ilk defa yurtdışı seyahati yapan Sultan Abdülaziz’in yanında pehlivanlarda götürmesi, güreşe ve pehlivanlara devlet ölçeğinde ne denli değer verildiğinin göstermesi açısında da son derece önemlidir. Osmanlı Sultanı Abdülaziz’in, Avrupa ülkelerini ziyareti sırasında pehlivanların sosyal, siyasi ve kültürel olarak devletin tanıtımına ve gezi ortamına ne denli renklilik, farklılık ve dinamizm getirdiği, milli ve dini kültürün başka bir anlamda temsilini sağladıkları da yapılan okumalardan tespit edilmiştir. Buna mukabil, bir ülkede sporun gelişmesi, yaygınlaşması ve uluslararası boyutta başarılı sporcuların yetişmesi adına, ülkenin bir spor politikasının olması da şarttır. Osmanlı Devleti’nin XIX. Yüzyıl sonu ile XX. Yüzyıl başlarında bulunduğu sosyal, siyasi, askeri durum düşünüldüğünde, spora ve sporcuya yaklaşımın, çağdaşlarının seviyesine ulaşması dönem itibari ile pek mümkün olamamıştır. Ayrıca unutulmamalıdır ki, icranın başında bulunan kimsenin olaya bakışı, toplumunda konuya merakı üzerinde tesirlidir. Tüm bu tespitlere rağmen Türklerin bireysel olarak yapılan bir sporda dünya ölçeğinde başarı sağlamaları da manidardır. Yapılan bu çalışmada, II. Abdülhamid’in güreş sporuna ve pehlivanlara olan yaklaşımı üzerinde durulmaya ve Osmanlı pehlivanlarının zorunlu olarak çıktıkları Avrupa ve Amerika turlarında gerçekleştirdikleri müsabakaları, karşılaştıkları sorunları, mağduriyetleri ve sonuçları hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır.

Abstract

It can be said that the wrestlers in the palace of the Ottoman Empire have many social and military duties as well as taking part in cultural promotion activities. For example, it is also important that Sultan Abdulaziz, who was traveling abroad for the first time in the Ottoman State, take it in pehlivans, show how much value is given on the state scale of wrestling and pehlivans. It was determined by the reading made by the Ottoman sultan Abdulaziz, during his visit to European countries, that pehlivanes bring color, diversity and dynamism to the state’s introduction and the environment of travel, and provide a different representation of national and religious culture. On the other hand, it is essential for the country to have a sports policy in order to develop and spread sports in a country and to train internationally successful athletes. By the end of the XX. century of the Ottoman Empire and XX. considering the political and military situation he was in at the beginning of the century, as of the period, it was not possible for the approach to sports and athletes to reach the level of its contemporaries. In addition, it should not be forgotten that the view of the person who is in charge of the execution has an effect on his curiosity in his society. Despite all these determinations, it is also meaningful that Turks have achieved success on a world scale in a sport performed individually. In this study, II. Abdulhamid’s approach to wrestling and wrestlers will be emphasized and the competitions of the Ottoman wrestlers on their compulsory European and American tours, It was tried to give information about the problems they encountered, their victimization and their results.