HAVA YOLU İŞLETMELERİNDE FİNANSAL PERFORMANS: AVRUPA MERKEZLİ DÖRT GELENEKSEL HAVA YOLU İŞLETMESİNDE TOPSIS UYGULAMASI

FINANCIAL PERFORMANCE IN AIRLINES: APPLICATION OF TOPSIS IN FOUR EUROPE-BASED TRADITIONAL AIRLINES

Özet

Bu çalışmanın amacı, TOPSIS yöntemini kullanarak Avrupa'da bulunan dört büyük geleneksel havayolunun finansal performansını ölçmektir. Havayollarının geleceklerini doğru bir şekilde yönetebilmek için finansal performanslarını ölçmeleri gerekmektedir ve bu ölçümler sonucunda atılacak adımlar belirlenmelidir. Bu çalışmada, Türk Hava Yolları, Air France-KLM, British Airways ve Lufthansa'nın finansal performansı ilk kez TOPSIS kullanılarak ve 2013 ve 2018 yılları arasındaki finansal verilere göre ölçülmüştür. Değerlendirmeyi yeterli ve doğru hale getirmek için altı yıllık bir inceleme yapılmıştır. İlgili havayollarının 2013 ve 2018 yılları arasındaki mali tabloları kullanılmıştır. Bilanço ve gelir tablolarından elde edilen veriler gerekli işlemler yapılarak finansal performans göstergelerine dönüştürülmüştür. TOPSIS daha sonra finansal performans göstergelerine uygulanmıştır. Çalışmada finansal oranlar hesaplanmış, daha sonra hesaplanan oranlar; TOPSIS yöntemi kullanılarak genel şirket performansını gösteren tek bir puana çevrilmiştir. Hesaplanan performans puanları işletmelerin sıralanmasında kullanılmıştır. Çalışma, havayollarının performans puanlarının genel olarak analiz dönemi boyunca değiştiğini gözlemlemiştir. Bununla birlikte, toplam altı yıllık süreye bakıldığında, Air France-KLM ortaklığı, dört farklı yılda ilk sırada yer alarak belirgin bir farklılık gösterdi. Lufthansa ayrıca dört farklı yılda ikinci sırada yer alarak bir sapma gösterdi. British Airways, altı yıl boyunca farklı sıralarda yer alırken, Türk Hava Yolları altı yıllık sürenin ilk beş yılında üçüncü ve dördüncü sırada yer aldı ve son yılda 2018'de ilk sırayı aldı.

Abstract

The purpose of this study was to measure the financial performanceof four large traditional airlines based in Europe using TOPSIS method.Airlines need to measure their financial performance in order toaccurately manage their future and the steps to be taken as a result ofthese measurements should be determined. In this study, the financialperformance of Turkish Airlines, Air France-KLM, British Airways andLufthansa was measured for the first time using TOPSIS and based onthe financial data between 2013 and 2018.A six-year review was conducted to make the assessment sufficientand accurate. The financial statements between 2013 and 2018 of theconcerned airlines were utilized. The data obtained from the balancesheets and income statements were converted into financial performanceindicators by performing necessary operations. TOPSIS was then appliedto the financial performance indicators. To achieve the stated objective,financial ratios were calculated and then the TOPSIS was used totranslate the values to a single score showing overall companyperformance. The calculated performance scores were then used toclassify the enterprises.The study observed that the performance scores of airlinesgenerally fluctuated during the analysis period. However, looking at theoverall six-year period, the Air France-KLM partnership showed a distinctdivergence by ranking first in performance in four different years.Lufthansa also displayed a divergence by ranking second place in fourdifferent years. British Airways, on the other hand, ranked in differentpositions over the six-year period while Turkish Airlines ranked third andfourth in the first five years of the six-year period and rose to first placein the last year, 2018.