Arap Dünyasında Tercüme Faaliyetleri

Özet

: Çeviri, insanoğlunun var olduğundan beri yapılan bir faaliyettir. Farklı bir dilden ana dile tercüme, karmaşık ve zor bir süreçtir. Tercümede önemli olan, çevrilmiş metni hedef dile en yakın anlamıyla çevirmektir. Çeviriyi etkileyen birçok faktör vardır bunların en önemlisi tercüme edilen çalışmanın yazıldığı kültürü bilmek ve onu, en uygun kelimeyi bularak hedef dile aktarmaktır. Tercüme, günümüzde de süregelen bir faaliyettir. Tarih boyunca toplumlar arasında iktisadi, kültürel ilişkiler ve fetihler aracılığıyla iletişimi sağlamak için tercüme ihtiyacı ortaya çıkmıştır ve aralarındaki iletişimi çeviri sayesinde sağlamışlardır. İnsanoğlu var olduğu zamandan itibaren, tercümenin önemli olduğunun farkına varmış ve diğer kültürlere mensup toplumlarla anlaşmak için tercümeden faydalanmıştır. Tercüme faaliyetleri, farklı dil ve kültürler arasında meydana gelebilecek anlaşmazlığı gidermek amacıyla M.Ö. II. asırda ortaya çıkmıştır. Araplarda ise; tercüme faaliyetlerinin ilk temelleri Emevîler döneminde, devleti yöneten kişilerin kişisel merakı sayesinde atılmıştır. Bu dönemde, tercüme faaliyetleri sadece devlet adamlarının çeviriye olan ilgilerinden öteye gidememiştir. Eski dönemlere ait, tarih eserlerinin çevirisinin yapıldığı bir dönem olmuştur. Araplarda, tercüme faaliyetlerinin gelişimi Abbâsîler döneminde kendini göstermiştir. Bu dönemde, tercüme faaliyetlerinin yapılması amacıyla kurulan Beytu’l-ḥikme adı verilen tercüme merkezinde, kadim kültürlere ait eserler Arapçaya tercüme edilmiştir. Bu bağlamda çeviri faaliyetleri, çeviri kelimesinin anlamı ile ortaya çıktığı zaman dilimi, çıkış sebebi ve üç büyük çeviri hareketi hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract

Translation is an activity that has been done since the existence of humanity. Translation, from adifferent language to the mother language is a complex and difficult process. The important thing in translationis to translate the translated text to the target language with the closest meaning. There are many factorsaffecting translation, the most important of which is to know the culture in which the translated work is writtenand find it in the most appropriate word and transfer it to the target language. Translation, is an ongoing activityand throughout history the need for translation has arisen to provide communication between communitiesthrough economic, cultural relations and conquests they have provided communication between them throughtranslation. Human beings have noticed that translation has been important since its existence, and has usedtranslation to deal with communities from other cultures. Translation activities to resolve conflicts that mayarise between different languages and cultures and appeared in the 2nd century BC. In the Arabs, the firstfoundations of translation activities were laid during the Umayyads, thanks to the personal curiosity of thepeople who ruled the state. In this period, translation activities could not go beyond the interest of statesmenin translation. It was a period when the translation of historical works belonging to the old periods was done.The development of translation activities in the Arabs has manifested itself during the Abbasids period. Theworks of ancient cultures were translated into Arabic in the translation center called Beytu'l-ḥikme, which wasestablished to carry out translation activities during this period. In this context, it has given information abouttranslation activities, the meaning of the translation word, the time period it appeared, the reason for itsemergence and also three major translation movements is mentioned.