BÖLGESEL EKONOMİK YAKINLAŞMADA BULGARİSTAN, UKRAYNA VE MOLDOVA TOPLUMLARININ TÜRKİYE’YE BAKIŞLARI VE EĞİLİMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

A STUDY ON THE PERCEPTIONS AND TENDENCIES OF BULGARIAN, UKRAINIAN AND MOLDOVAN SOCIETIES ON TURKEY AT THE REGIONAL ECONOMIC CONVERGENCE

Özet

Dünya ekonomisinde, ülkeler gereksinimlerini karşılamak, döviz geliri elde etmek ve ticaretlerini geliştirmek gibi nedenler başta olmak üzere, çeşitli nedenlerle dış ticaretlerini artırmaya ve dolayısıyla refahlarını artırmaya yönelirler. Bu noktada ekonomiler, bir yanda ürün arz boyutunda önde olmayı getirici etkinlikler başta olmak üzere çabalara girerlerken, diğer yanda bölgesel yakınlığı kullanarak, ekonomik ilişkilerini bölgesel düzlemde geliştirmeye ve dış ticaretlerini artırmaya yönelirler. Burada coğrafi yakınlık önemli bir belirleyicidir ve bu coğrafi yakınlıkta da ülke toplumlarının birbirlerine ekonomik düzlemdeki bakışı ve eğilimlerinin önemli olduğu düşünülmelidir. Bu makalede, bu bağlamda Türkiye’nin bölgesinde yer alan Bulgaristan, Moldova ve Ukrayna’da toplumların (tüm evren ve tekil ekonomiler olarak) ekonomik düzlemde Türkiye konusundaki algıları örneklemler bağlamında ölçülmüş ve Kruskal-Wallis Testi, Mann-Whitney testleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerden görülen odur ki, incelenen örneklem bütününde, Türkiye ile ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi konusunda, değişen derecelerde olumlu bir görünüm vardır. Türkiye’ye dönük olumlu bakış ve eğilim özellikle Moldova’da ve Ukrayna’da yüksek düzeylerdedir. Moldova’daki bu olumlu bakışta Gagauz topluluğunun göreli etkisi ve 2016’da yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşmasının ve 2018 yılında yürürlüğe giren iki ülke vatandaşlarının serbest dolaşım hakkının varlığı vurgulanmalıdır. Araştırma kapsamındaki diğer bir ülke olan Bulgaristan’da ise, diğer ülkelere göre, Türkiye’ye dönük olumlu bakış ve eğilimlerde göreli bir düşüklük görülmüştür. Buradaki farklılaşmanın daha çok Bulgar toplumunun tarihsel negatif bilinçaltından kaynaklandığı ve iki toplum ve ekonomi arasında ilişkilerin gelişmesi ile bu algının değişebileceği düşünülebilir.

Abstract

In the world economy, countries tend to increase their foreign tradefor various reasons, especially for meeting their needs, earning foreignexchange income and improving their trade. And the main expectation ofthis activity is to increase country's welfare. At this point, on the onehand, while economies make efforts in the product supply dimension inorder to be ahead of others, on the other hand, they tend to develop theireconomic relations at the regional level and increase their foreign tradeby using regional proximity. Here, geographical proximity is an importantfactor and societies' views and tendencies towards each other on theeconomic level are important for benefiting from this geographicalproximity. In this article, perceptions and tendencies of Bulgarian,Moldovian, and Ukrainan societies on Turkey (as whole sector/universeand as a single economy) are measured and analyzed via FrequencyAnalysis, Kruskal-Wallis Test and Mann-Whitney Tests. The analysisshows that, the perceptions and tendencies of region economies arepositive in various degrees in developing economic relations with Turkey.Positive perception and tendecies on Turkey are at particularly highlevels in Moldova and Ukraine. This positive perception in Moldovashould associate with the relative impact of the Gagauz community andthe existence of the Free Trade Agreement, which entered into force in2016, and the right of free movement of citizens of the two countriesbetween two countries that entered into force in 2018. In the study, adifferentiation was observed in Bulgaria compared to other countries, albeit at a low level. It can be thought that the difference here is mostlydue to the historical negative subconscious of the Bulgarian society andthis perception may change with developing of the relations between thetwo communities and the economies.