(EYLEM ARAŞTIRMASI): EYLEM MODELLERİ VE EYLEM DÖNGÜLERİNİN TANITIMI

Özet

Eylem araştırmasının (EA) ortaya çıkışı ile ilgili görüşler Gestalt psikolojisi, Colliers’in göreviyle ilgili gözlemleri, Kurt Lewin’in EA modeli ve Moreno’ya dayanmaktadır. EA’nın eğitim alanına uygulanması ilk kez Amerika’da Corey (1953) tarafından yapılmıştır ve bundan sonra eğitim araştırmalarında EA terimi çok kullanılmıştır. Eğitimsel eylem araştırması (educational action research) terimi ise Carr & Kemmis tarafından 1986 yılında üretilmiştir ve bu terim bir şemsiye (genel) terim olarak dünyada kullanılmaktadır. Türkiye’de de birçok eylem araştırması yapılmış olmasına rağmen, bu EA’ların birçoğu, eylem modelleri ve eylem süreçleri açısından, adım adım işlemleri göstermemektedir. Ayrıca, bu EA’ların bazılarına ulaşmak imkânsızdır çünkü tez yazarları bunlara ulaşmaya sınırlama (süre) koymuşlardır. İlaveten, neredeyse Türkiye’de gerçekleştirilen bütün EA’lar bu çalışmaların birinci el (BEEA) mi? yoksa ikinci el (İEEA) mi? olduğu konusunda bilgi vermemektedir. Hatta, bazı EA’lar her eylem planını birer birer açıklamak yerine EA’nın bulgularının genel bir tartışmasını sunmaktadır. EA’nın süreçlerinin uzunluğu da tartışmalı konular arasındadır. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, EA’nın kısa bir tarihi ilk olarak açıklanmaktadır. Çünkü yazında yüzlerce EA vardır ve bunların hepsine atıf yapmak imkânsızdır. İkinci olarak bu makalenin amacı eylem planlarını, süreçlerini ve modellerini ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Bu bağlamda, bu makale, eylem planlarını, süreçlerini ve modellerini adım adım göstermek için bütünleşik (BEEA ve İEEA) bir EA’nın kısaltılmış bir şeklini sunmaktadır. Makale son olarak araştırma ile ortaya çıkan bazı tartışmalı konuları tartışarak sona ermektedir.

Abstract

Views on the emergence of an action research (AR) focus on Gestaltpsychology, observations of Colliers' mission, Kurt Lewin's model of AR,and Moreno’ studies. AR was first applied in the field of education byCorey (1953) in the America, and then it was often used in educationalresearch. The term educational AR was produced by Carr & Kemmis in1986, and this term was used as an umbrella term in educatinal studiesin the world. Although there are many AR studies in Turkey, too, some ofthese AR studies do not explain the processes clearly step by step, interms of action models and action cycles. Besides, some of these AR arenot available until certain date because the thesis holder has putrestriction. In addition, nearly all of the AR studies undertaken in Turkeydo not mention if the study was first order AR (FOAR) or second order AR(SOAR). Moreover, some of the AR studies offer a general discussion offindings instead of explaining each action plans clearly. Furthermore, thelenght of action cycles was also among the controversial issue. For theabove mentioned reasons, firstly a brief overview of the history (origion)of AR is presented. The reason is that there are hundreds of AR study inthe literature and it is not possible to refer to all of them. Secondly, thepaper displays the models of AR, action cycles and action plans in detail,which are the objective of this study. In this context, the paper presentsa shortened form of the cycles (processes) of an embeded (FOAR andSOAR) AR study to illustrate the action models, cycles and plans step bystep. The paper concludes by discussing some of the key issues thatemerged from the study.