BÜROKRASİ BAĞLAMINDA OKUL MÜDÜRLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ

Özet

Örgütlerin yapılarının anlaşılması etkili ve verimli bir şekilde çalışıp çalışmadığının anlaşılması bakımından önemsenmektedir. Örgüt yapılarıyla ilgili alanyazın incelendiğinde “bürokrasi”nin önemli bir yeri olduğu anlaşılmaktadır. Bürokrasi birçok alanı etkilediği gibi eğitimi ve onun uygulandığı okulu ve çalışanlarını da etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, bürokratik uygulamaları okul müdürlüğü açısından yorumlamak ve ortaya çıkan durumlar ışığında çözüm önerileri ortaya koymaktır. Araştırma, nitel yaklaşım çerçevesindeki temel nitel araştırma (temel yorumlayıcı desen) deseninde tasarlanmıştır. Bu çerçevede araştırmanın katılımcılarını, Konya ili merkez ilçelerinde (Karatay, Meram, Selçuklu) farklı sosyoekonomik düzeylerde bulunan semtlerdeki ve 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde görev yapmakta olan toplam 22 okul müdürü oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi, maksimum çeşitlilikten yararlanılmıştır. Verilerde kayıp olmaması açısından ses kayıt cihazı kullanılmıştır. Oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu vasıtasıyla okul müdürleriyle görüşmeler yapılmıştır. Geçerlik-güvenirlik aşamasında kapsamlı alan çalışması, dış denetim, doğrudan alıntı teori çeşitlemesi ve çeşitleme stratejileri uygulanmıştır. Araştırma etiği açısından hem bireysel hem kurumsal izinler alınmıştır. Araştırmacının okul yöneticiliği yapmış olmasının araştırma verilerini anlamaya ve yorumlamaya olumlu katkısı olacağı düşünülmektedir. Araştırmada okul müdürlerinin bürokrasiyi kendi görev, rol ve özellikleri açısından engelleyici bir unsur olarak görmekle beraber olumlu yanları (okulda karmaşayı önleme, uygulamada birlik sağlama vb.) da olduğunu belirtmektedirler. Ayrıca bürokratik uygulamalar mecburen de olsa yapı içinde yer etmekle beraber uygulamada kolaylık sağlama açısından çeşitli elektronik uygulamalardan da yararlanıldığı ortaya çıkmıştır. Mevcut bulgular bürokrasinin hem olumsuz hem de olumlu etkilerini düşündürmekle beraber zaman içinde yenilikçi uygulamalarla birlikte olumsuz taraflarının gittikçe azaldığını göstermektedir.

Abstract

Understanding the structures in organizations is important interms of understanding whether they are working effectively andefficiently. It is understood that "bureaucracy" plays an important rolewhen the literature on organization structures is examined. Bureaucracyaffects many areas as well as education and its schools and employees.The aim of this research is to interpret bureaucratic practices in terms ofschool management and to propose solutions in the light of emergingfindings. The research is designed in the basic qualitative research (basicinterpretive pattern) design within the qualitative approach. Theparticipants of this research are 22 school principals working in thedistricts of different socio-economic levels in Konya province centraldistricts (Karatay, Meram, Selçuklu) and in the spring term of 2014-2015academic year. The maximum variation was utilized in the sampling ofparticipants along with the selection of easily accessible situations. Inorder not to lose the data, a voice recorder was used. A semi-structuredinterview form was used in the interviews with the school principals. Forvalidity and reliability, comprehensive fieldwork, external audit, directquotation theory diversification and diversification strategies were used.Both individual and institutional permissions were taken in terms of research ethics. In the study, the school principals see bureaucracy asan obstacle in terms of their roles, roles and characteristics, but they alsopoint out the positive aspects (prevention of complexity at school, unityin practice, etc.). In addition, bureaucratic applications have to beincluded in the structure as well as in various electronic applications interms of convenience in application. Present findings suggest that boththe negative and positive effects of the bureaucracy are evident, while thenegative aspects of the bureaucracy are gradually diminishing withinnovative practices over time.