JOHN UPDIKE’IN TERRÖRİST ADLI ESERİNDE ŞARKİYATÇILIK

Özet

11 Eylül'den bu yana Amerikan edebiyatının özelliklerinden biri, terörist saldırılarının gerekçelerini ve sonuçlarını anlamaya çalışan yazarların terörizm söylemiyle meşgul olmasıydı. Batı ile İslam arasındaki uzlaşmazlığın uzun tarihi, her yeni anlaşmazlığın ortaya çıkmasıyla yeniden yüzeye çıkmakta ve 11 Eylül'e kadar edebi tepkiler bu eğilimi yansıtmaktadırlar. 11 Eylül'den sonraki ikinci on yıla girdiğimizde, 11 Eylül'e verilen yanıt çoğunlukla terörizm üzerine şarkiyatçı bir söylem şeklinde olmuştur. Büyük bir şöhrete sahip ve kıdemli bir romancı olan John Updike, terörün nedenlerini ve sonuçlarını anlamaya çalışmaktadır, ancak, bu çabaları, Oryantalist önyargılara ve basmakalıp söylemlere dayandığı için “Öteki” ile etkin bir biçimde ilişki kurmakta başarısızdır. Yazarın çalışması bireysel teröristleri Müslüman klişeler olarak tasvir etmektedir ve daha sonra bu klişeleri İslam hakkında inşa edilmiş bir söylemle birleştirmektedir. Yazarın kurgusal teröristlerinin bireysel eylemleri, geri ve özünde şiddet olan dinlerinin tezahürü olarak sunulmaktadır. Bu özellikler daha sonra ilerici ve aydınlanmış bir Batı ile tezat olarak sergilenmektedir. Updike üzerine bina ettiği çelişkiler, Filistin-Amerikalı edebi kuramcı, Edward Said'in kuramsal alana kazandırdığı Oryantalizm söyleminde eleştirilmiştir. Edward Said, batılı söylemin, batılı olmayan kültürleri “Öteki” olarak etiketleyerek önyargılar oluşturduğunu ileri sürmektedir. Bu söylemin 11 Eylül'den sonrada kendini göstermeye devam ettiğini savunmaktadır. Said'in Oryantalizm teorisine dayanarak, bu makale John Updike' ınTerörist adlı eserinde İslam ve Müslümanların tasviri analiz edilmektedir.

Abstract

One of the characteristics of American literature since September11 has been its preoccupation with the discourse of terrorism as writersattempt to comprehend both the reasons and results of the terroristattacks. The long history of antagonistic conflict between the West andIslam always re-surfaces in the outbreak of new atrocities, and literaryresponses to September 11 reflect this tendency. As we enter seconddecade after September 11, the response to September 11 has mostlybeen in the form of a discourse on terrorism. John Updike, a veterannovelist of great repute, tries to understand the reasons and results ofterrorism. However, his efforts fail to engage effectively with the “Other”as he depends on Orientalist biases and stereotypes. The author’ s workportrays individual terrorists as stereotypes of Muslims and thenconnects those stereotypes to a constructed discourse about Islam. Hisfictional terrorists’ individual actions are presented as manifestation oftheir backward and violent religion. These characteristics are then usedto contrast with a progressive and enlightened West. The binaries Updikeis building on, was anticipated in the theoretical field by Edward Said,the late Palestinian-American literary theoretician. Said states thatWestern discourse creates prejudices towards non-Western cultures bylabeling them as the “Other.” He argues that this discourse continues tomanifest itself after September 11. Based on Said’s Orientalism theory,the present paper analyzes John Updike’s novel Terrorist’ s depiction ofIslam and Muslims.